بازتعریف روابط راهبردی ایران با قدرت‌های نوظهور در نظم جدید اقتصاد بین‌الملل: مطالعه موردی روابط دوجانبه با چین

برخورداری از قابلیت‌های متناسب با نظم در حال تغییر بین‌المللی یکی از الزامات اساسی برای ایفای نقش در سطح جهانی است. جمهوری اسلامی ایران در فرآیند پرشتاب تحول در نظم اقتصادی جهان نیازمند گذار اساسی از ساختار اقتصادی آسیب پذیرِ منبع محور (نفت) به الگوی اقتصادی ساخت‌محور (تولید صنعتی) است. چین به عنوان یکی از قدرت‌های نوظهور موثر در شکل‌گیری نظم جدید اقتصادی ظرفیت مهمی در نقش آفرینی جدید  ایران در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی دارد ولی در عمل نه‌تنها روابط دوجانبه تهران و پکن از سطح دور زدن تحریم‌ها در زمینه فروش نفت و فرآورده‌ها فراتر نرفته است بلکه رقبای منطقه‌ای ایران از جمله پاکستان، عربستان، امارات و ترکیه سطح روابط عمیق‌تری را با چین پایه‌گذاری کرده‌اند. هدف از این پژوهش پاسخ به این مسئله است که چگونه می‌توان روابط راهبردی با چین را متناسب با ویژگی‌های نظم نوین اقتصادی جهان باز تعریف کرد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مهم‌ترین دغدغه‌ای که می‌تواند موجب پیوند راهبردی ایران و چین در آینده شود، همپوشانی بین نیاز چین به استمرار رشد اقتصادی و شکل‌دهی به زنجیره ارزش جدید و چشم‌انداز ایران برای تبدیل‌شدن به کارخانه منطقه غرب آسیا است. درواقع، ایران می‌تواند با یک طراحی جدید بخش مهمی از استراتژی توسعه صنعتی و برنامه تحول فناورانه خود را در قالب همکاری مشترک شرکت‌های ایرانی و چینی حول مسیر عبوری ابتکار کمربند راه از ایران تعریف نماید و با یادگیری و انتقال تجربه و فناوری از چین در یک بازه زمانی 5 تا 10 ساله به اصلی‌ترین تولیدکننده صنایع کارخانه‌ای در منطقه تبدیل شود.

redefining iran's strategic relations with emerging powers in the new international economic order: a case study of bilateral relations with china

the islamic republic of iran, in the fast-paced process of transformation in the world economic order, needs a fundamental transition from a vulnerable resource-oriented economic structure (oil) to a manufacturing-oriented economic model (industrial production). china, as one of the emerging powers effective in the formation of the new economic order, has an important capacity to create a new role for iran at the regional and international level, but the bilateral relations between tehran and beijing have remained limited to the sale of oil and oil products. the main purpose of this research is to answer the question of how to redefine strategic relations with china according to the characteristics of the new world economic order. the findings of this research show that the most important concern that can cause a strategic link between iran and china in the future is the overlap between china's need for continued economic growth and forming a new value chain and iran's vision to become the factory of west asia. with a new design, iran can define an important part of its industrial development strategy and technological transformation program in the form of cooperation between iranian and chinese companies around the belt and road initiative corridor from iran, and by learning and transferring experience and technology from china in a period of 5 to 10 years to become the main producer of factory industries in the region.