فرصت‌ها و چالش‏‌های عضویت ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیایی

اتحادیه اقتصادی اوراسیایی در ژانویه سال 2015 فعالیت رسمی خود را با همکاری کشورهای روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان آغاز نمود. این اتحادیه بیش از 180 میلیون نفر جمعیت و بیش از 20 میلیون کیلومترمربع وسعت دارد و تولید ناخالص داخلی کشورهای عضو فراتر از چهار تریلیون دلار در سال برآورد می‌شود. کشورهای عضو این اتحادیه دارای رتبه‌های برتر در زمینه منابع مختلف همچون منابع طبیعی و انرژی هستند و همین امر، یکی از دلایل اهمیت تجمیع این کشورها در قالب اتحادیه است. در اردیبهشت سال 1397 موافقت‌نامه‌ای ترجیحی با هدف سهولت در امر تجارت و ایجاد قوانین در زمینه گمرک، میان جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیایی امضا شد. در این میان آنچه از نگاه نگارنده مهم است این است که اشتراکات فرهنگی-اجتماعی فراوانی با ایران با کشورهای عضو این اتحادیه و همچنین دسترسی ایران به بازارهای این منطقه با چنین ظرفیت و وسعتی، می‌تواند علاوه بر تحکیم همکاری اقتصادی و درنتیجه رشد فزاینده اقتصاد، تجارت و توسعه کشورمان، فرصت‌های شغلی بسیاری ایجاد نمایند و به بازاری جهت صادرات محصولات خود دست یابد. حال سوال اصلی این است که عضویت ایران در اتحادیه اوراسیایی چه فرصت‌ها و چالش‌های اقتصادی و سیاسی در پی دارد و این همگرایی چگونه می‌تواند برای ایران موفقیت بیشتری داشته باشد؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سطح و میزان فرصت‌های پیش‌روی ایران در همگرایی با این اتحادیه بیشتر از تهدیدات آن است. به‌ویژه در زمینه فرهنگی و اقتصادی فرصت‌های کم‌نظیری وجود دارد که می‌تواند عمل‌گرایی در زمینه‌های دیگر و توسعه روابط سیاسی و استراتژیک را استحکام بخشد. برای تبیین این امر از تئوری منطقه‌گرایی جدید در روابط بین‌الملل بهره گرفته‌شده و از طریق کاربست روش توصیفی تحلیلی و گردآوری داده‌های لازم از منابع کتابخانه‌ای به پیشبرد پژوهش و تدوین آن اهتمام ورزیده شده است.

opportunities and challenges of iran's membership in the eurasian economic union

iran and saudi arabia are two big rivals in the middle east. saudi arabia was against the jcpoa and tried to destroy the iran deal after donald trump's victory in the american presidential election. riyadh had promised to increase its oil production after the us imposed an oil embargo on iran and was involved in american maximum pressure against iran. while saudi arabia considered itself a strategic partner of the united states, the attack on aramco's oil facilities changed the balance in the region entirely. the main question in this article is based on why saudi arabia suddenly changed its foreign policy towards iran after the attack on aramco oil facilities. the findings show the fact that after the withdrawal of the united states from the jcpoa, riyadh thought that washington would use all its options, including the military option, to intimidate iran in confrontation with tehran and eventually force tehran to negotiate and give more concessions. with the time passage, america not only did not take advantage of the military option against iran, but washington officials have repeatedly announced that they do not think about the military option in confronting iran. the attack on aramco's oil facilities changed the balance of power in the region and showed that contrary to what saudi arabia thought, america is not willing to engage in a military confrontation with iran, or at least it is not willing to go to war with tehran because of riyadh. this forced riyadh's authority to rethink its foreign policy towards tehran. choosing the policy of negotiation and dialogue as well as accepting the mediation of pakistan and oman was the policy that riyadh took towards tehran. the method of this research is descriptive-analytical and the game theory approach has been used to analyze the research topic.