فرقه‏‌گرایی هویتی: ابزار مقابله با ایران در دوره پساناآرامی‏‌های عربی

اگر نظم منطقه‌‌ای نهادی اجتماعی و برآمده از ساختار روابط بین بازیگران باشد، ناآرامی‌های عربی سال 2011 بدون شک سرآغاز شکل‌گیری یک ساختار اجتماعی نوین و پایان نظم منطقه‌ای پیشین به حساب می‌آید؛ به طوری که قطب‌بندی‌های منطقه‌ای خاورمیانه در نظم جدید به سمت هویت‌های فرقه‌ای گرایش یافته‌اند. در این چارچوب، محور مقاومت با استفاده از هویت اسلامی دربرگیرنده تمامی دولت‌های جهان اسلام بدنبال ایجاد جبهه واحد در برابر اسرائیل، مقابله با حضور بازیگران خارجی و بطور خاص ایالات متحده امریکا در منطقه می‌باشد. در نقطه مقابل، بلوک صلح امریکایی با توجه به موفقیت‌های جریان رقیب در طول دهه گذشته قصد دارد جمعیت عمدتاً سنی‌مذهب خاورمیانه را با دامن زدن به فرقه‌گرایی ابزاری جذب نماید؛ چرا که وقوع پاره‌ای از حوادث در طول دهه 2000 نظیر حمله ائتلاف بریتانیا امریکا به عراق و اشغال این کشور، وابستگی شدید سیاسی، نظامی و اقتصادی دولت‌های محافظه‌کار عرب به ایالات متحده و موضع‌گیری‌های ننگین آنها علیه حزب‌الله لبنان در جنگ 33 روزه موجب کاهش شدید اعتبار بلوک صلح امریکایی در نظم منطقه‌ای پیش از بروز ناآرامی‌های عربی و تغییر موازنه قدرت به نفع جریان رقیب بود. با توجه به توضیحات فوق، این نوشتار می‌کوشد در چارچوب لایه پیوند اجتماعی هویتی، نظریه جامعه‌شناسی تاریخی روابط بین‌الملل جایگاه هویت اسلامی فرادولتی در نظم منطقه‌ای خاورمیانه در دوره پسا ناآرامی های عربی را تبیین نماید. در این راستا، فرض نوشتار مبتنی بر این باور است که دولت‌های محافظه‌کار عرب منطقه با دامن زدن به گرایشات هویتی و قطبی‌سازی فرقه‌گرایی در مناسبات منطقه‌ای به دنبال مهار بلوک مقاومت بطور عام و جمهوری اسلامی ایران بطور خاص هستند.

identity sectarianism: the tool for beating iran in the post-arab uprisings period

if the regional order was supposed as a social institution and originated from a structural relation among players, the 2011 arab uprisings, undoubtedly, would be a prelude to rising a new social structure and the previous regional order conclusion; so that, the middle east regional polarization in new order has formed around the sectarian identities. in this context, the axis of resistance by utilizing an islamic identity which includes all states in the islamic world, is seeking to establish an integrated stance against the israel and countering attendance exterior actors especially the united states in the region. in contrast to; the pax americana block, is as the massive achievements of the competitor within the last decade intends to absorb an integral part of the crowd who are mainly sunni in the middle east by provoking the “instrumental sectarianism”. since some incidences within the 2000 decade; including the us-britain coalition’s assault on iraq and occupying it, the arab conservative regimes’ political, military, and economic extreme dependence on the united states, and their notorious orientations toward lebanon hezbollah during the 33-day war seriously marred the pax americana block credit in the region, before out breaking the arab uprisings and tilted the balance of power towards rival. this research paper intends to explore the role of islamic super-state identity in shaping regional order within the post-arab uprisings era through a social-identity connecting layer of the historical sociology of international relations (hsir). i seriously believe that the conservatism arab regimes want to restrict the resistance block, especially the islamic republic of iran, in the region via using the identical trends and polarization of the varied sects.