وجدان اخلاقی کودکان، حقیقتی با سازۀ ذاتی یا اکتسابی

وجدان اخلاقی، حقیقتی عینی در درون انسان‌ها و مشتمل بر ظرفیت‌های ‌شناختی و عاطفی است. این ظرفیت‌ها می‌توانند عامل التزام به هنجارهای اخلاقی و رفتار بر اساس آنها باشند. چنین سامانه‌‌ای - با قابلیت‌های مذکور - افزون بر آنکه مورد گواه شهودهای درونی و مشاهدات بیرونی است با گزاره‌های وحیانی نیز قابل اثبات است. وجدان اخلاقی، در ابعاد ‌شناختی، مشتمل بر آگاهی و ضرورت التزام به حُسن و قُبح برخی فضایل و ترک رذائل در خصائل و رفتارهای انسانی است و در ابعاد احساسی و عاطفی نیز ابتدا انسان را نسبت به امور مذکور تحریض می‌دهد و در صورت خطا با حسِ پشیمانی، زمینۀ جبران و عدم تکرار را در آینده فراهم می‌آورد. اینکه آیا چنین پدیده‌‌ای در انسان خصلت ذاتی دارد یا امری اکتسابی است، می‌تواند تاثیرات مهمی در شناخت و ابعاد اخلاقی انسان داشته باشد. با بررسی دورۀ کودکی که هنوز عوامل محیطی بر آدمی تاثیر نگذاشته، می‌توان به ذاتی بودن این امر پی برد. با بررسی کتابخانه‌‌ای و تحلیلی این موضوع در متون دینی و یافته‌های آزمایشگاهی در حوزۀ روان‌شناسی اخلاق می‌توان این امر را ثابت کرد که بخش‌های مهمی از «وجدان اخلاقی» ذاتی است. 

moral conscience in children: an innate construct or an acquired phenomenon

moral conscience is an objective reality within humans, comprising cognitive and emotional capacities. these capacities drive adherence to moral norms and behavior in accordance with them. such a system—with the mentioned capabilities—is not only supported by internal intuitions and external observations but is also corroborated by revelatory propositions. the cognitive dimensions of moral conscience include the awareness of, and commitment to, the goodness or badness of specific virtues and the avoidance of vices in human traits and behaviors. emotionally and affectively, it encourages adherence to these virtues and, when mistakes occur, evokes feelings of remorse, paving the way for rectification and prevention of recurrence. the question of whether such a phenomenon is innate to humans or acquired through experience significantly impacts the understanding of human moral dimensions. by examining childhood—a stage where environmental factors have yet to exert significant influence—it becomes evident that this phenomenon is innate. through a library-based and analytical study of religious texts and experimental findings in the field of moral psychology, it can be demonstrated that significant aspects of moral conscience are indeed innate.