|
|
|
|
کارکردهای عقل عملی بر اساس روایات امامیه
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
نصرتی شعبان ,رکعی محمد
|
|
منبع
|
اخلاق پژوهي - 1403 - دوره : 7 - شماره : 1 - صفحه:5 -28
|
|
چکیده
|
عقل انسان کارکردهای ادراکی و عملی گوناکونی دارد. مکاتب فکری کارکردهای مختلفی را برای عقل عملی بیان کردهاند. مسئله اصلی این پژوهش کشف کارکردهای عملی۔اخلاقی عقل انسان بر اساس نصوص دینی است. در این مقاله با روش فقه الحدیثی تحلیلی نصوص دینی نتایج زیر حاصل شده است؛ عقل در ساحت حیات انسانی سه کارکرد عملی۔اخلاقی دارد؛ 1. کشف الزامها و ارزشهای اخلاقی 2. حکم به بایستگی و شایستگی 3. انگیزش و مدیریت رفتار و منش. در کشف الزام و ارزش به ذات فعل و گاه به ارزشگذار خارجی نظر میکند. در کارکرد دوم، عقل به مثابه قانونگذار، حکم به بایستگی و شایستگی میکند، فارغ از اینکه دیگران در مورد آن چه قضاوتی و یا خود آن فعل به ذاته چه ارزشی داشته باشد. در این کارکرد، عقل ارزش افزودهای برای فعل ایجاد میکند. کارکرد سوم عقل نیز مدیریت کُنش و منش انسان است. مهمترین عنصر در مدیریت عقل عنصر «خیر» است که عقل با استفاده از آن تمام جنود درونی را سامان میدهد.
|
|
کلیدواژه
|
عقل عملی ,کارکرد عقل ,حکم عقل ,الزام عقلی ,کشف عقل
|
|
آدرس
|
پژوهشکده کلام اهل بیت (ع), ایران. پژوهشگاه قرآن و حدیث, ایران, پژوهشکده کلام اهل بیت (ع), ایران. پژوهشگاه قرآن و حدیث, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
m.rokkaei@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
the practical functions of reason according to imami narrations
|
|
|
|
|
Authors
|
nosrati shaeban ,rokkaei mohammad
|
|
Abstract
|
human reason has various cognitive and practical functions. different philosophical schools have articulated diverse roles for practical reason. the main objective of this article is to uncover the practical-ethical functions of human reason based on religious texts and narratives. utilizing the method of analyzing religious hadiths, the following results have been obtained: reason has three practical-ethical functions in the realm of human life: 1. identifying moral obligations and values 2. issuing judgments of necessity and desirability 3. motivating and managing behavior and character. in identifying obligations and values, reason considers both the essence of actions and sometimes external evaluations. in the second function, reason acts as a legislator, issuing judgments of necessity and desirability, irrespective of others' opinions or the intrinsic value of the action itself. in this function, reason adds value to the action. the third function of reason involves managing human conduct and character, with the most important element in this management being the notion of good, which reason uses to organize all internal forces and factors.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|