مقایسۀ تطبیقی ساختار سازمانی گردشگری ایران و ایتالیا و آسیب‌شناسی این ساختار در ایران

زمینه و هدف: ایران و ایتالیا به عنوان دو کشور با جاذبه‌های غنی تاریخی، فرهنگی و طبیعی، از مقاصد مهم گردشگری جهانی محسوب می‌شوند. با این حال، صنعت گردشگری در این دو کشور از نظر ساختاری و عملکردی تفاوت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارد. هدف این مطالعه بررسی تطبیقی ساختار گردشگری ایران و ایتالیا و آسیب‌شناسی چالش‌های موجود در ایران است.روش شناسی: در این پژوهش با استفاده از روش تحقیق آمیخته و نظرسنجی از خبرگان، 13 عامل کلیدی موثر بر عدم توسعۀ گردشگری در ساختار سازمانی گردشگری شناسایی شده است. برای تحلیل داده‌ها، از تکنیک نگاشت شناختی فازی و نرم‌افزار fcmapper استفاده شد.یافته ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که تغییر مکرر ساختارها و مراکز سیاست‌گذاری گردشگری، ضعف در برنامه‌ریزی و عدم پیروی از یک الگوی جامع، همراه با قوانین محدودکننده، از مهم‌ترین موانع توسعۀ گردشگری در ایران هستند. این عوامل به دلیل مرکزیت بالاتر در شبکه، تاثیر بیشتری دارند. همچنین، نتایج سناریونویسی حاکی از تغییر منفی متوسط همۀ عوامل مرتبط است، بنابراین توجه هم زمان به هر دو عامل اصلی، برای بهبود، ضروری است.نتیجه گیری و پیشنهادات: ساختار سازمانی گردشگری ایران به ‌دلیل تغییرات مکرر سیاست‌ها، برنامه‌ریزی ناکافی و قوانین محدودکننده، با چالش‌های جدی روبه‌رو است که مانع توسعۀ پایدار این صنعت می‌شود. در مقابل، ساختار گردشگری ایتالیا با ثبات و هماهنگی بهتر، نمونۀ موفقی است. برای بهبود، تفویض اختیار، مشارکت محلی، نهادهای هماهنگ، همکاری بین‌بخشی، توسعۀ زیرساخت‌ها، ساده‌سازی قوانین، آموزش متخصصان و بازاریابی هدفمند ضروری است. اجرای هم زمان این راهکارها، توسعۀ پایدار و رقابت‌پذیری را افزایش می‌دهد.نوآوری و اصالت: این پژوهش با استفاده از تکنیک نگاشت شناختی فازی، ساختار سازمانی گردشگری ایران و ایتالیا را به‌صورت تطبیقی تحلیل کرده و عوامل کلیدی موانع توسعۀ گردشگری ایران را به شکل شبکه‌ای شناسایی و آسیب‌شناسی می‌کند. این رویکرد، دیدی نوین و کاربردی برای بهبود سیاست‌گذاری و ساختار گردشگری کشور فراهم می‌کند.

comparative comparison of the organizational structure of tourism in iran and italy and the pathology of this structure in iran

context and purpose: iran and italy, as two countries rich in historical, cultural, and natural attractions, are considered important global tourism destinations. however, the tourism industries in these two countries exhibit significant structural and functional differences. this study aims to conduct a comparative analysis of the tourism structures in iran and italy and to diagnose the existing challenges within iran’s tourism sector.design/methodology/approach: this research employed a mixed-method approach, including expert surveys, to identify 13 key factors hindering tourism development within iran’s organizational tourism structure. the fuzzy cognitive mapping (fcm) technique and fcmapper software were utilized for data analysis.findings: the results indicate that frequent changes in organizational structures and policy-making centers, weaknesses in strategic planning, lack of adherence to a comprehensive development model, and restrictive regulations are the most significant barriers to tourism development in iran. due to their higher centrality in the network, these factors exert greater influence. scenario analysis further reveals a moderate negative impact across all related factors, highlighting the necessity of simultaneous attention to these key issues for effective improvement.conclusion: iran’s tourism organizational structure faces serious challenges due to frequent policy changes, inadequate planning, and restrictive regulations, which impede the sustainable development of the industry. in contrast, italy’s tourism structure, characterized by greater stability and coordination, serves as a successful model. to enhance iran’s tourism sector, decentralization of authority, increased local stakeholder participation, establishment of coordinating bodies, intersectoral collaboration, infrastructure development, simplification of regulations, specialist training, and targeted marketing are essential. the concurrent implementation of these strategies will promote sustainable development and enhance competitiveness.originality/value: this study employs fuzzy cognitive mapping to analyze the organizational tourism structures of iran and italy comparatively, identifying and diagnosing the key networked barriers to tourism development in iran. this novel and practical approach provides valuable insights for improving iran’s tourism policy-making and organizational structure.