اولویت‌‌بندی مدیریت بافت تاریخی شهر گرگان جهت باززنده‌سازی با رویکرد گردشگری پایدار

زمینه و هدف: باززنده سازی پهنه های بافت تاریخی، نیازمند مدیریت ویژه ای است. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر، اولویت ‌بندی مدیریت بافت تاریخی شهر گرگان جهت باززنده سازی با رویکرد گردشگری پایدار از دیدگاه ساکنان و کارشناسان است.روش شناسی: پژوهش حاضر، بر اساس رویکرد کیفی و از لحاظ هدف یک پژوهش کاربردی است. جامعۀ آماری شامل محدودۀ بافت تاریخی شهر گرگان در سال 1403 است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و روش تصادفی صورت پذیرفت و از 400 نفر از ساکنان شهر گرگان و 64 نفر از کارشناسان سازمان های گوناگون مشتمل بر اساتید دانشگاه، کارمندان شهرداری شهر گرگان، کارمندان ادارۀ کل راه و شهرسازی گرگان، استانداری گرگان، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری شهر گرگان، سازمان صنایع دستی و گردشگری شهر گرگان، کارمندان موزۀ شهر گرگان پیمایش به عمل آمد. برای تحلیل پرسش نامۀ شهروندان از آزمون فریدمن در محیط نرم افزار spss و برای تحلیل نظرات کارشناسان از نرم افزار expert choice استفاده شده است.یافته ها: از دیدگاه ساکنان، مدیریت ویژۀ بافت یعنی مدیریت توسط شهرداری با میانگین 4.71 بیش‌ترین اهمیت و پس از آن مدیریت دولتی با میانگین 3.48 در اولویت دوم، مدیریت توسط بخش خصوصی با میانگین 2.05  در رتبۀ سوم و در نهایت مدیریت مردمی با میانگین 1.19 در رتبۀ چهارم قرار گرفته است. همچنین، مدیریت ویژۀ بافت یعنی مدیریت توسط شهرداری با میانگین 0.414 بیش‌ترین اهمیت و اولویت را از نظر کارشناسان برای باززنده سازی مدیریت بافت تاریخی شهر گرگان با رویکرد توسعۀ پایدار گردشگری دارد و و پس از آن مدیریت دولتی با میانگین 0.314 در اولویت دوم و سپس مدیریت مردمی و خصوصی به ترتیب با 0.140 و 0.132 قرار دارند.نتیجه گیری و پیشنهادها: باززنده سازی پهنه های بافت تاریخی شهر گرگان نیازمند راه اندازی یک واحد اداری در شهرداری برای مدیریت بافت است که با سطح معناداری 0.000 به تایید ساکنان و کارشناسان رسیده است.نوآوری و اصالت: پژوهش حاضر برای نخستین بار بر تعیین ساختار مدیریتی جهت باززنده سازی بافت تاریخی شهر گرگان با رویکرد گردشگری پایدار تاکید نموده است.

prioritizing the management of the historical context of gorgan city for revitalization with a sustainable tourism approach

context and purpose: the revitalization of historical areas requires special management. based on this, the current research aims to prioritize the management of the historical context of gorgan city for revitalization with a sustainable tourism approach from the perspective of residents and experts. design/methodology/approach: this study was carried out using a descriptive-analytical method and is of an applied research type. documentary studies and survey methods were used to collect the required information, and the data was analyzed with the help of smartpls software. the research’s statistical population comprised 27 tourist villages with ecotourism residences in kerman city.findings: from the residents’ point of view, the special management of historical context, i.e., management by the municipality, is the most important, with an average of 4.71, followed by government management, with an average of 3.48 in the second priority, management by the private sector with an average of 2.05 in the third place and finally, popular management has been ranked fourth with an average of 1.19. also, according to experts, special texture management, i.e., management by the municipality with an average of 0.414, is the most important priority for revitalizing the management of the historical texture of gorgan city with the approach of sustainable development of tourism. additionally, government management, with an average of 0.314, is the second priority, and public and private management are ranked 0.140 and 0.132, respectively.conclusion: revitalization of the historical fabric areas of gorgan city requires the establishment of an administrative unit in the municipality for fabric management, which has been approved by residents and experts with a significance level of 0.000. originality/value: for the first time, the present research has emphasized determining the management structure for revitalizing the historical context of gorgan city with a sustainable tourism approach.