تحلیل خطر، ارزیابی ریسک و ایجاد مدل احتمالاتی خسارت برای شهر یاسوج در نرم افزار openquake

کشور پرجمعیت ایران به لحاظ جغرافیایی در منطقه ای با لرزه خیزی بسیار بالا واقع شده است و نیاز به تحلیل های دقیق خطر و ریسک لرزه ای در آن، بخصوص برای نقاط استراتژیک جمعیتی و صنعتی به منظور فراهم کردن اطلاعات حیاتی برای تصمیم-گیرندگان جهت توسعه اقدامات موثر کاهش ریسک، اجتناب ناپذیر است. این مقاله با استفاده از روش های دقیق و بروز، اطلاعات اخیر سرشماری جمعیت و مسکن، داده های اجتماعی-اقتصادی، برای نخستین بار تحلیل ریسک لرزه ای با در نظر گرفتن عدم قطعیت های مختلف برای ساختمان های با سیستم های متنوع سازه ای در شهر یاسوج انجام شده است. اطلاعات توصیفی و کمی ساختمان ها و گسل های فعال حوزه این شهر در نرم افزار gis پیاده شده و با استفاده از قابلیت های نرم افزار openquake، تحلیل احتمالاتی خطر انجام و منحنی های خطر و طیف طرح برای ساختگاه حوزه پژوهش تولید شده است. بر این اساس، تحلیل ریسک احتمالاتی با در نظر گرفتن عدم قطعیت های مختلف در نرم افزار openquake انجام شده است و منحنی های ریسک لرزه ای برای چهارسطح متفاوت آسیب پذیری تولید شده است. تجزیه و تحلیل کمی آسیب پذیری ساختمان در شهر یاسوج نشان می دهد که ساختمان های بنایی غیرمسلح بالاترین درصد آسیب را در تمامی سطوح شدت نشان می دهند، به ترتیب با 48.4، 43.1، 39.4 درصد و 33.5 درصد برای آسیب های خفیف، متوسط، گسترده و ریزش. ساختمان های فولادی کم کیفیت پس از سازه هایبنایی غیر مسلح بیشترین آسیب را متحمل می شوند و این امر بر نیاز فوری به مقاوم سازی تاکید می کند. در مقابل، ساختمان های فولادی و بتن مسلح با کیفیت متوسط ارزیابی آسیب لرزه ای مطلوبی را نشان می دهند. یافته های کیفی بر اهمیت اجرای یک سیستم نظارت/کنترل قوی برای کیفیت ساخت و ساز، پیش بینی بهبود قابل توجه در قابلیت اطمینان سازه در طول دوره بهره برداری با کیفیت اجرای متوسط تا بالا تاکید می کنند. نتایج نشان می دهد که جهت پیشگیری از خسارات بالای اقتصادی، اجتماعی و انسانی، بازنگری در طراحی سازه های مقاوم جدید و مقاوم سازی ساختمان های موجود در منطقه موضوع تحقیق بسیار حائز اهمیت می باشد.

risk analysis, risk assessment and creation of damage probability model for yasouj city in openquake software

the populous country of iran is geographically located in a region with very high seismicity, and there is a need for detailed analyzes of seismic risk and risk in it, especially for strategic demographic and industrial points in order to provide vital information for decision making. it is inevitable for recipients to develop effective risk reduction measures. this article, by using accurate and up-to-date methods, recent information of the population and housing census, socio-economic data, for the first time, analyzes the seismic risk by considering various uncertainties for buildings with was done various structural systems in the city of yasouj. descriptive and quantitative information of buildings and active faults in the field of this city is implemented in gis software and using the capabilities of openquake software, risk probabilistic analysis and risk curves and design spectrum for the building of the field are performed. research has been produced. based on this, probabilistic risk analysis has been done by considering various uncertainties in openquake software and seismic risk curves have been produced for four different levels of vulnerability. the quantitative analysis of building vulnerability in yasouj city reveals that unreinforced masonry buildings exhibit the highest damage percentages across all severity levels, with 48.4%, 43.1%, 39.4%, and 33.5% for slight, moderate, extensive, and collapse damage, respectively. low-quality steel buildings suffer the most damage after unreinforced masonry structures, emphasizing the urgent need for retrofitting. in contrast, moderate-quality steel and reinforced concrete buildings demonstrate favorable seismic damage assessments. the qualitative findings stress the importance of implementing a robust monitoring/control system for construction quality, anticipating a significant improvement in structural reliability during the exploitation period with average to high execution quality. the results show that in order to prevent high economic, social and human damages, it is very important to review the design of new resistant structures and retrofit existing buildings in the research area.