مدل‌سازی کاهش تولید ضایعات ساختمانی با استفاده از مفهوم ساخت‌وساز ناب، تکنیک دیمتل و روابط علت و معلولی

تولید ضایعات ساختمانی یکی از مهم ترین فاکتورهای موثر بر عملکرد و افزایش هزینه در پروژه های ساختمانی است. در این پژوهش ابتدا عوامل موثر بر تولید ضایعات از مقالات پیشین، پرسشنامه و مصاحبه شناسایی شد. مطالعه موردی پژوهش حاضر، سازمان مدیریت پسماند در شهرداری اصفهان بوده است. در مرحله بعدی به تهیه و توزیع 52 پرسشنامه پرداخته شد. پس از جمع آوری اطلاعات، روایی و پایایی پرسشنامه، بررسی شد. در مرحله آخر نیز پس از تایید عوامل موثر در تولید ضایعات ساختمانی و نحوه ارتباط آن ها، به منظور تدوین چارچوب مفهومی، نمودارهای علت و معلولی ترسیم گردید. نتایج آماری نشان داد که رتبه اول تا سوم مهم ترین عوامل موثر بر کاهش ضایعات ساختمانی با رویکرد ساخت وساز ناب، دیدگاه جریان، شناسایی ضایعات از دیدگاه تبدیل یا تحول گرا و شناسایی ضایعات از دیدگاه ارزش دارای بیشترین اهمیت ازنظر کارشناسان و خبرگان در سازمان مدیریت پسماند بوده است. همچنین روابط علت و معلولی، از طریق روش دیمتل تایید گردید. نحوه ارتباط بین متغیرها از طریق حلقه های علت و معلولی و تفکر سیستمی ریشه یابی شد. طبق یافته های تجزیه وتحلیل دیمتل، شاخص d نشان دهنده تاثیرگذاری معیارها است هر چقدر عدد d یک معیار بیشتر باشد آن معیار دارای تاثیرگذاری بیشتری در سیستم است که بر این اساس بهره وری در اجرای پروژه های ساخت دارای بیشترین تاثیرگذاری است. شاخص r نشان دهنده تاثیرپذیری معیارها است هر چقدر عدد r یک معیار بیشتر باشد آن معیار دارای تاثیرپذیری بیشتری در سیستم است که بر این اساس افزایش هزینه برای جبران خسارت های محیط زیستی بیشترین تاثیرپذیری را دارد.

modeling the reduction of construction waste production using the concept of lean construction, dimetal technique and cause and effect relationships

production of construction waste in this research, the factors affecting waste production have been identified from previous articles, preliminary questionnaires and interviews.aste is one of the most important factors affecting performance and cost increase in construction projects. in the next step, the final questionnaire was prepared. then, the relationship between the variables and the cause-and-effect relationships was carried out through the system thinking approach and dimtel technique to confirm the cause-and-effect relationships according to the pairwise comparison questionnaire among ten identified experts. also, lean construction was used as a solution to reduce waste production. lean construction follows new rules and without using new technologies or updating equipment with minimum use of resources, minimum waste and maximum productivity in construction projects. the main purpose of this article is to use the concept of lean construction and the system dynamics method to identify the main causes of waste production in construction projects. the main focus of lean construction is to analyze waste production processes, improve activities to reduce waste production and increase performance in construction projects. first, the effective factors on reducing the production of construction waste were identified through previous researches, and then a survey (interview and questionnaire) was conducted with experts in the case study of the waste management organization in the metropolis of isfahan. in the next step, 52 questionnaires were prepared and distributed in the case study of the research. after collecting the information, the data obtained from the questionnaire was analyzed using statistics after checking its validity and reliability. in the last stage, after confirming the effective factors in the production of construction waste and how they are related, in order to develop a conceptual framework, cause-and-effect diagrams were drawn. the statistical results showed that the first to third most important factors affecting the reduction of construction waste with lean construction approach, flow perspective, identification of waste from the point of view of transformation and identification of waste from the point of view of value were the most important according to the experts in the waste management organization. also, cause-and-effect relationships were confirmed through dimtel's method. as a result, considering the relationship of correlation as well as cause and effect relationship, the way of communication between variables has been rooted through cause and effect circles and systemic thinking