بررسی و شناخت تاثیرات نسبت‌های طلایی در ایجاد زیبایی‌ بصری شهر تاریخی ماسوله

شهر تاریخی ماسوله، واقع در استان گیلان، یکی از نمونه‌های برجسته به‌کارگیری تناسبات طلایی و هندسی در معماری ایران است که به ایجاد زیبایی بصری و انتقال مفاهیم معنوی منجر شده است. این پژوهش با هدف بررسی و شناخت تاثیرات نسبت‌های طلایی در شکل‌گیری زیبایی بصری ماسوله انجام شد. روش تحقیق توصیفی‌تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعات میدانی و نرم‌افزارهایی مانند اتوکد 2024، آتریس گلدن سکشن 5.9.2 و فی‌ماتریکس 1.618 برای الگوها و تناسبات طلایی موجود در آرایه‌های معماری ماسوله استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اعتقادات دینی، احترام به طبیعت، نیازهای اقلیمی و سازه‌ای و استفاده از مصالح بوم‌آورد از عوامل اصلی موثر بر شکل‌گیری معماری ماسوله بوده‌اند. تناسبات طلایی، از جمله دایره طلایی، مستطیل طلایی، مارپیچ طلایی و مثلث خیام-پاسکال، به‌طور گسترده در طراحی ابنیه و تزئینات این شهر به‌کار رفته‌اند. نتایج حاکی از آن است که استفاده از تناسبات طلایی، علاوه بر ایجاد تعادل و هماهنگی بصری، ریتمی چشم‌نواز و پایدار را در ساختار کالبدی ماسوله به وجود آورده است. همچنین، این تناسبات در طراحی بازشوها، درب‌ها و تزئینات داخلی مانند نقش‌مایه‌های مذهبی و گیاهی، به انتقال مفاهیم فرهنگی و معنوی کمک کرده‌اند. انطباق ساختار پلکانی ماسوله با سلسله اعداد فیبوناچی و مثلث خیام-پاسکال، نشان‌دهنده هوشمندی در هماهنگی با شرایط محیطی و اقلیمی بوده و دسترسی آسان را در محیط‌های شیب‌دار فراهم کرده است. علاوه بر این، بررسی تزئینات معماری نشان می‌دهد که استفاده از پیمون‌های کوچک و بزرگ نقش مهمی در ایجاد هویت محلی و انطباق با مصالح بوم‌آورد داشته است. ساختارهای معماری ماسوله توانسته‌اند هماهنگی میان طبیعت، فرهنگ و معماری را به بهترین شکل ممکن نمایان سازند و الگوی موفقی برای طراحی در مناطق مشابه ارائه دهند.

the impacts of golden ratios on visual aesthetics in the historic city of masouleh

the historic city of masouleh, located in gilan province, is a prime example of the application of golden and geometric proportions in iranian architecture, resulting in visual beauty and conveying spiritual concepts. this research investigates the effects of golden ratios on masouleh’s visual beauty, exploring the concepts that influenced its architectural patterns and the utilization of golden proportions in its structure.the research method is descriptive-analytical, using field studies and software like autocad 2024, atrise golden section 5.9.2, and phimatrix 1.618 to analyze the patterns and golden proportions present in masouleh’s architecture. the findings indicate that religious beliefs, respect for nature, climatic and structural needs, and the use of local materials are key factors shaping masouleh’s architectural design. golden proportions, such as the golden circle, golden rectangle, golden spiral, and khayyam-pascal triangle, are extensively used in building designs and decorations.the results suggest that golden proportions create visual balance and harmony, establishing an appealing and sustainable rhythm in masouleh’s physical structure. these proportions also aid in the transmission of cultural and spiritual concepts through the design of openings, doors, and interior decorations such as religious and floral motifs. the alignment of masouleh’s stepped structure with the fibonacci sequence and khayyam-pascal triangle demonstrates intelligence in harmonizing with environmental and climatic conditions, facilitating easy access in sloped terrains. additionally, the examination of architectural decorations reveals that using small and large modules plays a significant role in creating local identity and adapting to indigenous materials.in conclusion, masouleh’s architectural structures successfully demonstrate harmony between nature, culture, and architecture. the integration of traditional and modern design principles offers a valuable model for contemporary architectural endeavors in similar regions, fostering a sustainable and culturally enriched built environment, ensuring that future designs respect and reflect the rich heritage and natural beauty of the area.