بررسی و شناخت آرایه های معماری شهری در بافت تاریخی ارسن زندیه شیراز

ارسن زندیه شیراز به عنوان یکی از شاخص‌ترین مجموعه‌های تاریخی معماری و شهرسازی ایران به شمار می‌رود که در آن هنر و آرایه‌ی بناها به شکوفایی و اوج خود رسیده‌است. هدف پژوهش حاضر، بررسی آرایه‌ها، ساختار کالبدی و لایه بیرونی بناهای مجموعه زندیه شیراز و شناخت عوامل تاثیرگذار بر آن می‌باشد. روش تحقیق این نوشتار، توصیفی – تحلیلی است. برای تدوین چارچوب نظری پژوهش، از مطالعات کتابخانه‌ای و برای تحلیل آرایه‌های به کارفته در این مجموعه از برداشت-های میدانی استفاده شده‌است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که ابداعاتی در آرایه‌های این مجموعه به کار رفته است و شرایط سیاسی و اجتماعی باعث شده عواملی چون تاثیر پذیری از هنر اساطیری و باستانی، تزیینات جزیی از کالبد بودن و درونگرایی در ایجاد آرایه‌ها نقش داشته است و تزیینات به کار رفته در آن دارای الگوها، نشانه ها و نمادهایی است که باعث وحدت و معنابخشی آثار شده اند. این معماری همچنین از توجه به مقیاس ادراک پیاده غافل نبوده و به آرایه‌های گذرها و دید ناظر نیز توجه کرده است.

examination and recognition of urban architectural decorations in the historical context of arsen zandieh, shiraz

the zandieh complex in shiraz is considered one of the most prominent historical architectural and urban planning ensembles in iran, where the art and ornamentation of buildings have reached their peak. the present study aims to examine the decorations, physical structure, and external layers of the buildings within the shiraz zandieh complex and identify the influencing factors. the research method employed is descriptive-analytical. the study’s theoretical framework is based on library research, while the analysis of the decorations used in this complex relies on field surveys. the findings of this study indicate that innovative approaches have been applied in the ornamentation of this complex. political and social conditions have led to factors such as the influence of mythical and ancient art, the integration of decorations into the architectural structure, and introversion in the creation of ornaments. the decorations used in this complex contain patterns, symbols, and signs that contribute to the unity and meaning of the works. moreover, this architecture has not overlooked the pedestrian perception scale, paying attention to the ornamentation of passageways and the observer’s perspective.