اولویت‌بندی عملکردهای طراحی‌‌‌شهری موثر بر عناصر فرم شهری به‌منظور افزایش اجتماع‌پذیری فضاهای عمومی (نمونه موردی: فضاهای عمومی کلان‌شهر شیراز)

جمعیت شهرهای جهان با روندی غیرقابل‌پیش‌بینی در حال افزایش است و این امر موجب شده تا فضاهای عمومی شهری، کیفیت خود را در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی، کالبدی، زیست‌محیطی و غیره، به قیمت افزایش صنعتی شدن درازای بهبود شرایط اقتصادی، از دست بدهند. در پی بروز کاهش کیفیت، شهروندان به‌جای حضور در فضاهای عمومی شهری، رسانه‌های اجتماعی برای ایجاد و پرورش ارتباطات برمی‌گزینند و یا صرفاً برای حضور اجباری از محیط‌های شهری عبور می‌کنند که این عوامل تبعات جبران‌ناپذیری را در پی خواهد داشت. در این راستا، پژوهش پیش رو در نظر دارد تا ضمن معرفی عملکردهای طراحی‌شهری موثر بر عناصر فرم شهری، آن‌ها را در راستای افزایش اجتماع‌پذیری فضاهای عمومی اولویت‌بندی نماید. این تحقیق به لحاظ هدف از نوع کاربردی بوده و روش آن توصیفی-تحلیلی می‌باشد و با رویکرد کمی-کیفی صورت پذیرفت. شیوه‌ی جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی انتخاب گردید و یافته‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته و مصاحبه به‌دست آمد. نتایج آزمون تی حاکی از آن بود که در حال حاضر، حضور شهروندان به‌طور میانگین هفتگی با عدد 2.71، کمتر از حد متوسط است و مشخص نمود که نیازمند بهبود شرایط حاکم بر فضاهای عمومی می‌باشیم. همچنین این آزمون نشان داد که شهروندان شاخص‌های نوع دسترسی، ترافیک و کیفیت پیاده‌روها را به‌عنوان مهم‌ترین عامل حضور خود در فضاهای عمومی انتخاب نمودند. نتایج آزمون همبستگی پیرسون حاکی از آن بود که سایت‌ها با میزان همبستگی 0.612 و بتای 0.287 به‌دست‌آمده از آزمون رگرسیون، بیشترین میزان همبستگی و پیش‌بینی را به جهت افزایش اجتماع‌پذیری فضاهای عمومی شهری دارد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، خلاصه‌ای از پیشنهادهای این پژوهش در راستای بهبود شرایط حاکم شامل؛ بهبود شبکه‌های حمل‌ونقل عمومی، بهبود کیفیت پیاده‌روها، افزایش سبزینگی محیط، بهره‌گیری از درختان مطابق با شرایط آب و هوایی منطقه، نماهای ساختمان‌ها مطابق بافرهنگ هر شهر، ایجاد سایه‌بان‌های متحرک و دیگر عوامل می‌باشد.

prioritization of urban design functions affecting urban form elements to increase the sociability of public spaces – case study: public spaces of shiraz metropolitan area

the population of the world’s cities is increasing with an unpredictable trend, and this has caused the urban public spaces to lose their quality in the social, cultural, physical, environmental, etc. fields, at the cost of increasing industrialization along with the improvement of economic conditions. following the decrease in quality, instead of being present in urban public spaces, citizens choose social media to create and cultivate communication, or pass through urban environments just to be forced to attend, which will lead to irreparable consequences. in this regard, the upcoming research intends to introduce urban design functions that are effective on urban form elements and prioritize them in order to increase the sociability of public spaces. this research is applied in terms of its purpose and its method is descriptive-analytical and it was done with a quantitative-qualitative approach. the method of collecting library and field information was chosen and the findings were obtained using a researcher-made questionnaire and interview. the results of the t-test indicated that currently, the average weekly attendance of citizens with a number of 2.71 is lower than the average, and indicated that we need to improve the conditions governing public spaces. also, this test showed that the citizens chose the indicators of type of access, traffic and quality of sidewalks as the most important factors of their presence in public spaces. the results of the pearson correlation test indicated that the sites with a correlation of 0.612 and a beta of 0.287 obtained from the regression test have the highest correlation and prediction to increase the sociability of urban public spaces. according to the obtained results, a summary of the suggestions of this research in order to improve the prevailing conditions includes; improving public transportation networks, improving the quality of sidewalks, increasing the greenness of the environment, using trees in accordance with the weather conditions of the region, facades of buildings according to the culture of each city, creating movable shades and other factors.