تدوین راهبردهای طراحی شهری توسعه محله شهری خلاق از منظر کارکردی فضایی، مورد پژوهی: محله سنگ سیاه، شیراز

نظریه شهر خلاق سعی دارد تا کیفیتی را شرح دهد که تصویر ذهنی یک شهر را برای شهروندان زیباتر نماید. هدف از مطرح نمون مفهوم کیفیت زندگی در این نظریه، اصلاح تکامل توسعه شهری از مفهوم رشد کمّی به توسعه پایدار شهری است. در واقع، خلاقیت شهری به عنوان یک رویکرد راهبردی می‌تواند بر کیفیت‌های زیستن در شهر تاثیرگذار باشد. بنابراین هدف اصلی از این پژوهش ارائه راهبرد جهت تحقق ایده شهر خلاق در محلات شهری و انتخاب استراتژی مطلوب است. در راستای دستیابی به هدف پژوهش از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و شیوه‌های تحقیق پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده بهره گرفته‌ شده‌است. جامعه آماری پژوهش را تمام ساکنان محله سنگ سیاه که بر اساس طرح مطالعاتی محله‌بندی شهر شیراز برابر با 6355 بوده‌اند و کارشناسان طراحی شهری تشکیل می‌دهد. در گروه شهروندان با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه به تعداد 363 نفر به صورت تصادفی ساده و در گروه کارشناسان تعداد 30 کارشناس انتخاب شده‌است. در این نوشتار برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدل swot و از ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمّی (qspm) جهت اولویت‌بندی استراتژی‌ها بهره گرفته شده‌است. بر اساس نتایج حاصل شده از مدل swot موقعیت شاخص‌های شهر خلاق در بعد کارکردی-فضایی در محله مورد مطالعه با توجه به تمامی عوامل به دست آمده، در موقعیت رقابتی قرار دارد. نتایج به دست آمده از qspm نشان می‌دهد که از بین پنج استراتژی مهم، استراتژی تقویت فضاهای سبز محلی در جهت افزایش حضورپذیری افراد و تقویت تعاملات اجتماعی میان ساکنین با کسب بالاترین امتیاز به عنوان بهترین راهبرد شناخته می‌شود.

formulating urban design strategies for developing a creative urban neighborhood from a functional-spatial perspective – case study: sang-e siah neighborhood, shiraz

the creative city theory tries to describe a quality that makes the mental image of a city more beautiful for citizens. the purpose of presenting the concept of quality of life in this theory is to modify the evolution of urban development from the concept of quantitative growth to sustainable urban development. in fact, urban creativity as a strategic approach can affect the qualities of living in the city. therefore, the main purpose of this research is to present a strategy for realizing the idea of a creative city in urban neighborhoods and selecting the desired strategy. in order to achieve the research objective, the descriptive-analytical research method and the research methods of questionnaire, interview and observation were used. the statistical population of the research is all residents of sang-e siah neighborhood, which were equal to 6355 based on the study plan of the neighborhood zoning of shiraz, and urban design experts. in the citizens group, a sample size of 363 people was selected by simple random selection using the cochran formula, and in the experts group, 30 experts were selected. in this paper, the swot model and the quantitative strategic planning matrix (qspm) were used to analyze the data and prioritize the strategies. based on the results obtained from the swot model, the position of the creative city indicators in the functional-spatial dimension in the studied neighborhood is in a competitive position, considering all the factors obtained. the results obtained from the qspm show that among the five important strategies, the strategy of strengthening local green spaces in order to increase the presence of people and strengthen social interactions among residents is recognized as the best strategy with the highest score.