انسان در پرتوی زیست‌جهان بررسی جهان‌مندی انسان در آرای هوسرل و هیدگر

یکی از چالش‌های پیش روی انسان معاصر، مواجهه با کوری‌ها و بینش‌های مدرنیته است. تخصصی‌شدن علوم، جزئی‌نگری و غفلت از نگاه‌های کلان و کم‌رنگ‌شدن پیوند علم با دین و فلسفه با وجود همۀ دستاوردهایش، بحران‌هایی از قبیل جنگ‌های جهانی، مسائل زیست‌محیطی و بحران معنا را به دنبال داشته است. از نگاه هوسرل و هیدگر، توجه به جهان‌مندی انسان می‌تواند با به‌چالش‌کشیدن نگاه یک‌سویۀ جهانِ علمی، راه گذر از این بحران‌ها را هموارتر کند. در این نوشتار با بررسی تحلیلی و تطبیق اندیشه‌های هوسرل و هیدگر در این باب به این پرسش پاسخ می‌دهیم که جهان‌مندی در تفکر هر یک از آنها چه معنایی دارد و چه بینش‌هایی برای گذر از وضع موجود به وضع مطلوب ارائه می‌کند. به نظر می‌رسد جهان در اندیشۀ هوسرل، برخلاف ادعای هیدگر، وجهه‌ای سراسر ذهنی ندارد. ضمن اینکه تاثر هیدگر از اندیشه‌های هوسرل هم انکارناپذیر است. هوسرل با طرح زیست‌جهان و سخن‌گفتن از سطوح مختلف عینیت به دنبال احیای فلسفه و نجات انسان معاصر از بحران است. هیدگر هم با اتکا به جهان‌مندی انسان و پررنگ‌کردن هنر به ‌منزلۀ امری که توان برافراشتن جهانی دیگرگونه را دارد، به دنبال غلبه بر بی‌خانمانی انسان معاصر و گشودن افقی تازه رو به آینده است.

the human being in the light of the lifeworld: an examination of worldliness in husserl and heidegger

one of the central challenges confronting contemporary humanity is the encounter with both the blind spots and the insights of modernity. the increasing specialization of the sciences, excessive particularism, neglect of holistic perspectives, and the weakening of the link between science, religion, and philosophy—despite their undeniable achievements—have contributed to crises such as world wars, environmental degradation, and the crisis of meaning. from the perspectives of husserl and heidegger, a renewed focus on the worldliness of human existence can, by challenging the one-sidedness of the scientific worldview, help open a path beyond these crises. this paper undertakes an analytical and comparative study of husserl’s and heidegger’s accounts in order to clarify what “worldliness” means in each thinker’s philosophy and what resources they offer for moving from the current condition toward a more adequate horizon. it seems that, contrary to the claims of some—including heidegger—the world in husserl’s thought does not reduce to a purely subjective dimension. moreover, heidegger’s indebtedness to husserl’s phenomenology is undeniable. by introducing the notion of the lifeworld and articulating different strata of objectivity, husserl seeks to revive philosophy and rescue modern humanity from its crises. heidegger grounds philosophy in the worldliness of human existence and emphasizes art as capable of raising up an alternative world. in this way, he aims to overcome the homelessness of modern humanity and to open a new horizon toward the future..