نقد و بررسی آرای افلاطون درباره خانواده و زنان

افلاطون از فیلسوفان بزرگی است که در تمامی حوزه‌های مهمّ متافیزیکی، اجتماعی، سیاسی، تربیتی و فرهنگی آرای ارزشمندی دارد که همگی این وجوه فکری در یک راستا ارائه شده است؛ یعنی به ‌طور نسبی از انسجام فلسفی برخوردار است. اهمیت آرای افلاطون در ساحت فلسفه به اندازه‌ای فراگیر است که هیچ دوره‌ای نبوده است که با مسئله‌ای از افلاطون‌گرایی مواجه نبوده باشیم و امروزه هم تفکرات افلاطونی بین فیلسوفان معاصر در ساحت‌های مختلف مطرح است؛ به‌ طوری ‌که رورتی، تفکر افلاطونی را با فلسفه برابر می‌داند. این فیلسوف که اهتمام جدی به مسئلۀ تربیت و امور اجتماعی دارد، آرایی در زمینه خانواده و زنان نیز دارد که بیشترین نقدها به آرای افلاطون در این بخش است و اغلب نظریه لغو مالکیت خصوصی و اشتراک در خانواده را در آرای افلاطون، خطاهای فاحش این فیلسوف در نظر گرفته‌اند؛ حتی مارکسیست‌ها که بر اساس قاعده باید به این جهت‌گیری علاقه‌مند باشند، ضمن تایید این تفکر، آن را ناکافی و غیرمستحکم می‌دانند؛ به این دلیل که این فیلسوف به زیربنای اقتصاد در تفکر و تحولات اجتماعی باور نداشته است. در این مقاله تلاش شده است ابتدا معلوم شود حوزه و قلمرو این بحث نزد افلاطون چه میزان است؛ یعنی عموم مردم است یا فقط حاکمان؟ دوم اینکه آیا افلاطون در این آرا، نظری جدّی ارائه کرده است یا برای او نیز محل تردید بوده است؟ سوم اینکه برخی از نقدهای فیلسوفان متاخّر و معاصر در‌این‌باره چقدر وجاهت دارد؟

a critical examination of plato’s views on family and women

plato is one of the great philosophers who has offered valuable ideas in all major domains — metaphysical, social, political, educational, and cultural — with all these intellectual dimensions aligned in a coherent direction; that is, they possess relative philosophical consistency. the significance of plato’s ideas in the realm of philosophy is so pervasive that there has been no era untouched by some form of platonism, and even today, platonic thought remains a subject of discussion among contemporary philosophers across various fields—so much so that rorty equates platonic thinking with philosophy itself. this philosopher, who took education and social matters seriously, also held views on family and women, which have drawn the most criticism. in particular, his theory of abolishing private property and communalizing the family has often been regarded as one of his most glaring errors. even marxists, who by principle should be inclined toward such an orientation, while acknowledging this aspect of his thought, consider it insufficient and unsound — precisely because plato did not believe in the economic foundation as the basis for social thought and transformation. this article seeks to address three main questions: first, what is the scope and domain of this discussion in plato’s view — does it apply to the general public or only to the rulers? second, did plato present these ideas with serious conviction, or were they also subject to his own doubts? third, to what extent are the critiques of later and contemporary philosophers on this matter valid?