ابعاد عقلی و عرفانی نماز از منظر حاج ملاهادی سبزواری با تکیه بر کتاب «اسرار الحکم»

هدف پژوهش حاضر بررسی ابعاد عقلی و عرفانی نماز از منظر حاج ملاهادی سبزواری با تکیه بر کتاب «اسرار الحکم» بود. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که نگاه بی‌‌ بدیل حکیم سبزواری در تبیین سلوک عرفانی، عقلی و فقهی نماز موجب می‌‌شود نمازگزار بتواند در هر یک از اجزاء نماز، اعم از مقدمات، مقارنات یا ارکان نماز، در سلوک معنوی و سیر عرفانی، به حالت جذبه و ذکر به سوی محبوب سرمدی که هدف آفرینش موجودات است، برسد. بعد از این اتفاق نمازگزار درکی متفاوت از تقلید را تجربه می‌‌کند، به گونه‌‌ای که هر لحظه با شوق و نشاط، به انجام این فریضه می‌‌پردازد. لذا بیان اسرار موجود در اسرار الحکم می‌‌تواند راهگشای انسان قرن حاضر برای انس با نماز باشد. در پاره‌‌ای از موارد، رویکرد عرفانی و فلسفی سبزواری در شرح و تبیین احکام فقهی نماز، با چالش‌‌های ابهام و ناسازگاری مواجه شده است.

rational and mystical aspects of prayer from the view of hāj mollā sazevāri based on asrār ol-hekam

the purpose of the present study is to review rational and mystical aspects of prayer from the view of hāj mollā sazevāri based on asrār ol-hekam. the research method is descriptive-analytic and the results indicated that hakim sabzevāri’s unique outlook on mystical, rational, and jurisprudential journey of prayer makes those who pray be in a spiritual and mystical journey and reach rapture and recitation of the divine beloved who is the purpose of creation during each section of their prayers including its introduction and pillars. afterwards, prayers will achieve a different perception of imitation such that they perform this virtue enthusiastically and passionately every time. therefore, stating the secrets of asrār ol-hekam can open the way for humans in the current century to bond with prayer. in some cases, sabzevāri’s mystical and philosophical approach to explaining jurisprudential rules of prayer has encountered challenges of confusion and incompatibility.