تحلیل و واکاوی مفهوم بولئسیس یا میل عقلانی در دیدگاه ارسطو

اُرکسیس یا میل در دیدگاه ارسطو، به میل عقلانی و میل غیرعقلانی تقسیم می شود. میل عقلانی شامل بولئسیس و میل غیرعقلانی شامل اپیسومیا (میل شهوانی) و تومُس (میل احساسی) است. بررسی آراء ارسطو نشان می دهد که میل عقلانی از جهات مختلفی با سایر امیال متفاوت است. اول اینکه میل عقلانی در مقایسه با میل شهوانی و میل احساسی، به بخش عقلانی نفس تعلق دارد و از این رو تنها اختصاص به انسان دارد و حال آنکه میل شهوانی و میل احساسی در حیوانات نیز وجود دارند. دوم اینکه میل عقلانی به اهدافی مربوط می شود که از طریق سنجش عقلانی محقق می شوند و چنین اهدافی از نظر فاعل، به جای اینکه صرفا خوشایند و لذت بخش باشند، خوب هستند. سوم اینکه میل عقلانی با شناسایی حقیقت سروکار دارد و هم چنین برخلاف میل شهوانی و میل احساسی، میلی آینده محور است. در نهایت ویژگی برجسته ی میل عقلانی، مبدا بودن آن برای افعال اخلاقی است؛ چراکه موضوع میل عقلانی، هدفی عقلانی است؛ چیزی که حیوانات از آن بی بهره هستند.

aristotle on βούλησις (rational desire); an analytic study

orexis or desire in aristotle’s point of view is divided into rational and irrational desires. rational desire includes boulêsis while irrational desire includes epithumia (appetite) and thumos (passion). the study of aristotle’s ideas shows that rational desire is different from other types of desire from different aspects. firstly, rational desire as compared to the appetite and passion belongs to the rational part of the soul and thus is exclusively for human being whereas appetite and passion exist in animals too. secondly, rational desire is concerned with goals which are realized through rational deliberation and such goals are good from the point of view of the agent instead of being merely pleasant and pleasurable. thirdly, rational desire is engaged with the identification of truth and also contrary to the appetite and passion is a future-oriented desire. finally, the striking feature of rational desire is its being an origin for moral actions; because the issue of rational desire is a rational goal; something from which the animals are deprived.