مقایسه دیدگاه اشاعره و ملاصدرا در قاعده لاموثِّر فی الوجود الا الله

قاعده لاموثر فی الوجود الا الله مورد تاکید اشاعره و ملاصدرا است؛ لکن، هر کدام تفسیری متفاوت از این قاعده ارایه کرده‎اند. اشاعره بر اساس این قاعده، هرگونه علیت و تاثیر و تاثُّر را در میان ممکنات انکار کرده‎اند و همه افعال را به طور انحصاری و مستقیم به خداوند متعال نسبت می‌دهند. اما ملاصدرا بر اساس مبانی فلسفی خود در حکمت متعالیه، ضمن اثبات فاعلیَّت قریب خداوند برای تمامی افعال، نقشی را نیز برای سایر ممکنات در افعال می‌پذیرد و گونه‌ای از تاثیر و تاثُّر در میان مادون واجب تعالی را اثبات می‌کند. در این مقاله هر دو دیدگاه مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت که بر این اساس، هیچ یک از این دو دیدگاه خالی از اشکال نیستند. البته دیدگاه ملاصدرا با تبیینی که ملا علی مدرس از آن ارایه می‌کند، تا حد زیادی پیراسته از اشکالات می‌گردد.

comparison of the ash'ari and mulla sadra views in the rule that says there is no effect on the existence except allah

the rule there is no effect on the existence except allah is emphasized by the ash'arites and mulla sadra. but each has offered a different interpretation of this rule, according to this rule، the ash'arites have denied any causation، influence، or effect among the possibilities، and attribute all actions exclusively and directly to god almighty. but mulla sadra، based on his philosophical principles in transcendent wisdom، while proving the near activity of god for all actions، also accepts a role for other possibilities in actions and proves a kind of influence and effect among the obligatory sub-transcendence. in this article، with a descriptive-analytical-critical method، both views in this regard were examined. accordingly، neither view is flawed. of course، mulla sadra's view، with the explanation given by mullah ali modarres، is largely free from problems.