کشش قیمتی گاز طبیعی در بخش خانگی و صنعتی: مروری بر روش‌ها و یافته‌ها

در سال‏های گذشته، با توجه با افزایش جمعیت و توسعۀ اقتصادی، میزان تقاضای انرژی در ایران افزایش چشمگیری داشته است. از سوی دیگر، گاز طبیعی ارتباط حیاتی با سایر صنایع کشور، از جمله صنعت برق دارد. بنابراین، شناخت ساختار گاز طبیعی در بخش‏های مختلف و برنامه‌ریزی برای تامین و توزیع آن از اهمیت ویژه‏ای برخوردار است. در کشور ایران، مصرف گاز طبیعی در 17 سال اخیر همواره بیش از نفت خام بوده و سرعت نفوذ آن در سبد انرژی کشور با پشتوانۀ عظیم گاز طبیعی از رشد قابل ملاحظه‌ای برخوردار شده است. بنابراین، کنترل بخش مصرف‏ از اهمیت ویژه‏ای برخوردار است. تقاضا یک پدیدۀ اقتصادی است که با مدل‏های متنوع تابع تقاضا مورد بررسی قرار می‏گیرد. منطق مدل‏های تابع تقاضا مبتنی بر تغییر رفتار مصرف‏کنندگان از تغییرات قیمت و درآمد است. یکی از روش‏های موثر در اعمال سیاست‏های کنترل مصرف، افزایش قیمت در حامل‏های انرژی، از جمله گاز طبیعی است، اما شایان یادآوری است تقاضای برخی از محصولات به دلیل ضروری بودن آن، به تغییر قیمت‏ها کم کشش است. بنابراین، برای اعمال سیاست‏های صحیح در حوزۀ گاز طبیعی، به بررسی مطالعات صورت‌گرفته در نشریات داخلی در حوزۀ کشش قیمتی گاز طبیعی در بخش خانگی و صنعتی پرداختیم. نتایج نشان می‏دهد با توجه به روش‏های رگرسیون و سری‏های زمانی در کشور ایران، گاز طبیعی یک کالای بی‌کشش بوده است و سیاست‏مداران برای کاهش مصرف گاز طبیعی باید سیاست‏های دیگری را اعمال کنند.

price elasticity of natural gas in residential and industrial sectors: a review on methods and results

in recent years, population growth and economic development have significantly increased energy demand. natural gas, in particular, plays a crucial role in various industries, including the electricity sector. therefore, understanding the structure of natural gas consumption across different sectors and planning for its supply and distribution is of paramount importance. in iran, natural gas consumption has consistently surpassed crude oil over the past 17 years, with its share in the country’s energy basket growing significantly due to vast natural gas reserves. consequently, controlling consumption in this sector is especially important. demand, an economic phenomenon, is analyzed using various demand function models, which are based on changes in consumer behavior due to price and income variations. one effective method for implementing consumption control policies is increasing the price of energy carriers, including natural gas. however, it is important to note that the demand for some essential products is less elastic to price changes. to develop appropriate policies for natural gas, we reviewed studies published in domestic journals on the price elasticity of natural gas in the residential and industrial sectors. the results indicate that, according to regression and time series methods, natural gas is an inelastic commodity in iran. therefore, policymakers should consider alternative strategies to reduce natural gas consumption.