اثر تنش شوری بر متابولیت‌های ثانویه و رفتار رشدی کنگر فرنگی در شرایط درون شیشه‌ای

کنگرفرنگی یک گیاه دارویی با‌ارزش غذایی و اقتصادی است که با سطح وسیعی از زمین‌های کم‌آب و شور روبرو می‌باشد. تحقیق حاضر در دو آزمایش جداگانه در قالب طرح کاملاً تصادفی با هدف بررسی اثر شوری بر رشد و متابولیت‌های ثانویه گیاه مذکور انجام شد. این آزمایش به دو صورت کشت ریزنمونه در محیط کشت جامد ms با غلظت‌های (0، 50، 150، 300، 600، 1200 میکرومولار nacl) و کشت کالوس در محیط مشابه با غلظت‌های (0، 50، 150، 300، 600، 1200، 2000، 4000، 6000 و 75000 میکرومولار nacl) صورت گرفت. پس از چهار هفته صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی آن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصله نشان‌دهنده روند کاهشی در رنگدانه‌های درونی با افزایش غلظت شوری بود. همچنین مشاهده شد که در کشت ریزنمونه با افزایش شوری وزن ‌تر کالوس کاهش یافت (بیشترین وزن تر مربوط به شاهد و کمترین مربوط به سطح شوری 1200 میکرومولار) و در کشت کالوس بیشترین وزن تر مربوط به سطح شوری 75000 میکرومولار بوده است. در همه سطوح شوری تراکم رنگدانه‌ها نمونه‌های کشت ریزنمونه نسبت به نمونه‌های کشت کالوس بیشتر بود. بررسی تغییرات ترکیبات فنلی و آنتی‌اکسیدانی نشان داد که برخلاف کشت ریزنمونه در کشت کالوس، اختلاف معنی‌داری بر میزان درصد مهار رادیکال آزاد، اسید کلروجنیک و اسید کافئیک وجود دارد (بیشترین مقادیر این ترکیبات به ترتیب مربوط به تیمار 150 میکرومولار، شاهد و 2000 میکرومولار).

the effect of salinity stress on secondary metabolites and growth behavior of artichoke in vitro conditions

artichoke (cynara scolymus) is a medicinal plant with nutritional and economic value that faces a large area of water-scarce and saline soils. the present research was conducted through two separate experiments in a completely randomized design to investigate the effect of salinity on the growth and secondary metabolites of this plant. the experiment was carried out in two forms: culturing explants in solid ms medium with concentrations of (0, 50, 150, 300, 600, and 1200 μm nacl) and culturing callus in a similar medium with concentrations of (0, 50, 150, 300, 600, 1200, 2000, 4000, 6000, and 75000 μm nacl). after four weeks, physiological and biochemical characteristics were investigated. the results indicated a decreasing trend in internal pigments with increasing salinity concentration. it was also observed that in explant cultures, the fresh weight of callus decreased with increasing salinity (the highest fresh weight was observed in the control and the lowest at the 1200 μm salinity level) while in callus culture, the highest fresh weight was observed at 75000 μm salinity level. at all salinity levels, the pigment density in explant cultures was higher than in callus cultures. examination of changes in phenolic compounds and antioxidant activity showed that, unlike in explant culture, in callus culture, there was a significant difference in the percentage of free radical inhibition, chlorogenic acid, and caffeic acid (the highest values of these compounds were observed in 150 μm, control, and 2000 μm treatments, respectively).