تاثیر پذیری برخی از متابولیت‌ها و صفات مورفولوژیک استویا در کشت مخلوط با گل‌گاوزبان ایرانی تحت سطوح خاکپوش کلش گندم

از اهداف کشت مخلوط، افزایش حمایت و کاهش رقابت در میان گیاهان و استفاده بهینه از منابع در دسترس به‌منظور دستیابی به عملکرد بیشتر است. استویا به‌علت داشتن شیرین کننده طبیعی یک گیاه باارزش اقتصادی بالا محسوب می‌شود. این آزمایش در مرکز آموزش و تحقیقات کشاورزی استان مرکزی (اراک) بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل نسبت‌های کشت مخلوط دو گیاه استویا و گل‌گاوزبان ایرانی به‌روش جایگزینی (%25 استویا + %75 گل‌گاوزبان، %50 استویا + %50 گل‌گاوزبان ، %75 استویا + %25 گل‌گاوزبان، کشت خالص استویا و کشت خالص گل‌گاوزبان ایرانی) و خاکپوش کلش گندم شامل عدم کاربرد خاکپوش، خاکپوش روی جوی‌ها (سه تن در هکتار) و خاکپوش روی جوی‌ها و پشته‌ها (شش تن در هکتار) بود. نتایج نشان داد فاکتورهای آزمایش به‌طور معنی‌دار بر صفات مورفولوژیک ارتفاع و تعداد ساقه بوته استویا و قطر ساقه اصلی, میزان سبزینگی برگ و شاخص سطح برگ اثر داشتند. اثر متقابل خاکپوش و کشت مخلوط بر گلیکوزیدهای استویا و اسیدهای چرب گل گاوزبان معنی‌دار گردید. گلیکوزید استویوزید در سطح یک درصد معنی‌دار‌ شد، بالاترین میزان استویوزید (3.74 درصد) در نسبت کشت (%75 استویا + %25 گل‌گاوزبان) و کاربرد خاکپوش در داخل جوی بدست آمد. بالاترین درصد اسید چرب غیراشباع گامالینولنیک اسید (3.8 درصد) با کاربرد خاکپوش با پوشش جوی و پشته بدست آمد. کم‌ترین درصد اسیدهای چرب اشباع پالمتیک اسید (9.94 درصد) و استئاریک اسید (4.05 درصد) در نسبت کاشت %75 استویا و %25 گل‌گاوزبان و کاربرد خاکپوش در جوی و پشته مشاهده گردید.

the effectiveness of some of the metabolites and morphological traits of stevia in intercropping with iranian borage under wheat straw mulch levels

the goals of intercropping are to increase support and reduce competition among plants and to make optimal use of available resources to achieve higher yields. this experiment was conducted at the agricultural and natural resources research (arak) as a factorial design in a randomized complete block design. the experimental factors included intercropping ratios of two plants, stevia and iranian borscht, using the replacement method (25% stevia + 75% borage, 50% stevia + 50% borage, 75% stevia + 25% borage, pure stevia and pure borage) and wheat stubble mulch, including no mulch application (control), mulch coverage on the furrows (three tons per hectare), and mulch coverage on the furrows and ridges (six tons per hectare). results indicated that morphological traits, including plant height and number of stevia stems, were significant. in contrast, primary stem diameter, leaf greenness index, and leaf area index were significant. a significant interactive impact was observed between the mulch and hybrid cultivation on stevia glycosides and fatty acids of iranian borage. stevioside glycoside is significant at a 1% level, and the highest level of stevioside (3.74%) was observed in a cultivation ratio of 75% stevia and 25% iranian borage with mulch within furrows. the highest level of gamma-linolenic unsaturated fatty acids (3.8%) was obtained by consumption of mulch in furrow with ridge coverage. the lowest level of palmitic saturated fatty acids (9.94%), and stearic acid (4.05%) were observed in a cultivation ratio of 75% stevia and 25% iranian borage with mulch within furrow and ridge coverage.