ارزیابی واکنشهای آنزیمی القاشده توسط کیتوزان و نقش آن در افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانی کالوس بنگدانه سیاه (hyoscyamus niger l.)

الیسیتورها (محرک‌های زیستی یا شیمیایی) موادی هستند که با تحریک سیستم دفاعی گیاهان، پاسخ‌های فیزیولوژیک و متابولیکی را فعال می‌کنند .کیتوزان از جمله محرک‌هایی است که سبب فعال سازی سلسله واکنش های آنزیمی-دفاعی در گیاه می شود. در این پژوهش اثر کیتوزان بر میزان فعالیت آنزیم های ضد تنش کالوس بنگدانه سیاه در شرایط درون شیشه ای بررسی  شد. این آزمایش به‌ صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور شامل کیتوزان در چهار سطح (150،100،50،0 میلی گرم بر لیتر) و در سه بازه زمانی (24، 48 و 72 ساعت) در آزمایشگاه کشت بافت گروه علوم باغبانی دانشگاه زنجان انجام گرفت. صفات مورد بررسی شامل میزان آنتی اکسیدان و میزان فعالیت آنزیم های گایاکول پراکسیداز (gpx)، اسکوربات پراکسیداز(apx) و سوپر اکسید دیسموتاز (sod) بود. در نتایج تجزیه واریانس، اثرات ساده و متقابل هر دو تیمار زمان و کیتوزان سبب معنی دار شدن نتایج میزان آنتی اکسیدان و میزان فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی شد، به طوری که غلظت 100 میلی گرم بر لیتر کیتوزان  در زمان 24 ساعت باعث بیشترین برانگیختگی در آنزیم های  آنتی اکسیدانی  apx و sod و قدرت مهار رادیکال آزاد dpph  به ترتیب به میزان 0.017 و 0.57  و 65.06 شد. بیشترین میزان گایاکول پراکسیداز در غلظت 150 و زمان 48 ساعت و به میزان 0.0025 بود. با توجه به این نتایج و یافته های پیشین سایر محققان کیتوزان محرکی کارآمد جهت افزایش آنزیم ها و ترکیبات آنتی اکسیدانی است که حتی در مقادیر کم قادر به تحریک سنتز ترکیبات گیاهی از طریق فعال کردن مکانیسم های دفاعی است.

evaluation of enzymatic reactions induced by chitosan and its role in increasing the antioxidant capacity of black henban (hyoscyamus niger l.)

elicitors (biological or chemical stimuli) are substances that activate physiological and metabolic responses by stimulating the plant defense system. chitosan is one of the stimuli that activates a series of enzymatic-defense reactions in the plant. in this study, the effect of chitosan on the activity of stress-resistant enzymes of black rapeseed callus was investigated in vitro. this experiment was carried out as a factorial experiment in a completely randomized design with two factors including chitosan at four levels (150, 100, 50, 0 mg/l) and in three time intervals (24, 48 and 72 hours) in the tissue culture laboratory of the department of horticultural sciences, university of zanjan. the studied traits included antioxidant levels and the activity of the enzymes guaiacol peroxidase (gpx), ascorbate peroxidase (apx) and superoxide dismutase (sod). in the results of analysis of variance, the simple and interactive effects of both time and chitosan treatments made the results of antioxidant levels and antioxidant enzyme activity significant, so that a concentration of 100 mg/l of chitosan at 24 hours caused the highest stimulation of the antioxidant enzymes apx, sod, and  dpph radical scavenging activity at 0.017, 0.57, and 65.06, respectively. the highest level of guaiacol peroxidase was at a concentration of 150 and a time of 48 hours, at 0.0025. according to these results and previous findings of other researchers, chitosan is an efficient stimulant for increasing antioxidant enzymes and compounds, which even in small amounts is capable of stimulating the synthesis of plant compounds by activating defense mechanisms.