بهترین زمان سنجش محتوای فنل، اسیدهای آمینه و رنگیزه‌های فتوسنتزی در واکنش به محلول‌پاشی برخی از الیسیتورهای شیمیایی در علف‌لیمو (cymbopogon citratus)

علف‌لیمو از گیاهان دارای اسانس‏ با ارزش اقتصادی بالا و خواص دارویی متعدد است. این گیاه دارای ترکیبات فنولی و پلی فنولی به‌ویژه سیترال است. برای بررسی پاسخ علف‌لیمو به الیسیتورهای شیمیایی فنولی و اسید آمینه‏ای، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در سال زراعی 1401- 1400 اجرا شد. عامل نخست آزمایش شامل غلظت‌های مختلف الیسیتورهای شیمیایی (اسید سالیسیلیک در غلظت‏های 0، 50، 100، 200 و 400 میکرومولار و اسید آمینه تریپتوفان در غلظت‌های 0، 50، 100، 200 و 400 میلی‌گرم در لیتر) و عامل دوم آزمایش شامل روز نمونه‏برداری (2، 4، 6 و 8 روز پس از محلول‏‏پاشی) بود. بر اساس نتایج اثر متقابل تیمار بر تمام پارامترها به استثنای کلروفیل a معنی‏دار شد و شش روز  پس از محلول‌پاشی بهترین زمان جهت نمونه‏ برداری و سنجش کلروفیل a بود. برای سنجش کلروفیل کل، کلروفیل b و کاروتنوئید‏ها در غلظت‏های پایین کاربرد اسید سالیسیلیک بهترین زمان در روز هشتم بود اما غلظت‌های بالای کاربرد اسید سالیسیلیک و اسید آمینه تریپتوفان، روز چهارم بهترین زمان بود. ترکیبات فنولی کل گیاه تنها تحت تاثیر غلظت 100 میکرومولار اسید سالیسیلیک در روز دوم و 100 و 400 میلی‏گرم در لیتر تریپتوفان در روز هشتم قرار گرفت. بیشترین میزان فنول کل در بیشترین فاصله زمانی از زمان کاربرد تریپتوفان مشاهده شد. سنجش اسید آمینه کل برگ نیز نشان داد که هرچه غلظت الیسیتورها بیشتر شود، نمونه‏برداری و سنجش اسید آمینه بهتر است در فاصله زمانی بیشتری صورت گیرد. به‌عنوان نتیجه‏گیری نهایی می‏توان بیان کرد روز مناسب سنجش پارامترهای مورد ارزیابی پس از محلول‏پاشی بستگی به ماهیت الیسیتور و غلظت آن دارد و از روند ثابتی پیروی نمی‏کند.

the best time to measure the content of phenol , amino acids and photosynthetic pigments in response to foliar spraying of some chemical elicitors in lemongrass (cymbopogon citratus)

lemon grass is one of the plants with essential oil of high economic value and many medicinal properties. this plant has phenolic and polyphenolic compounds, especially citral. to investigate the response of lemongrass to phenolic and amino acid chemical elicitors, a factorial experiment was conducted in the form of a completely randomized design with three replications in the research farm of the agricultural sciences and natural resources university of khuzestan in 2021. the first factor includes different concentrations of chemical elicitors (salicylic acid in concentrations of 0, 50, 100, 200, and 400 μm and tryptophan amino acid in concentrations of 0, 50, 100, 200, and 400 mg/l) and the second factor includes the day of the sample. harvesting was (2, 4, 6, and 8 days after spraying). the interaction effect of treatment was significant on all parameters except chlorophyll a, and six days after foliar spraying were the best time for sampling and measuring chlorophyll a. to measure total chlorophyll, chlorophyll b, and carotenoids in low concentrations of salicylic acid application, the best time was on the eighth day, but with high concentrations of salicylic acid and tryptophan amino acid, the fourth day was at the best time. the phenolic compounds of the whole plant were only affected by the concentration of 100 μm salicylic acid on the second day and 100 and 400 mg/l tryptophan on the eighth day. the highest amount of total phenol was observed at the most prolonged time interval after the application of tryptophan. the amino acid assay of the whole leaf also showed that the higher the concentration of the elicitors, the better the sampling, and the amino acid assay should be done in a longer time interval.