کارآفرینی فرهنگی و نوآوری فناورانه در احیای مه‌ره‌س کردی: تحلیل چالش‌ها و راهبردهای توسعه پایدار در کردستان ایران

این پژوهش با هدف تحلیل فرصت‌ها و چالش‌های تبدیل لباس مه‌ره‌س کردی -نماد هویت فرهنگی و دانش بومی- به مدلی پایدار در کارآفرینی فرهنگی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 14 کارآفرین، مشاهده مشارکتی در 8 کارگاه تولیدی، و تحلیل 50 پست اینستاگرامی گردآوری شدند. یافته‌ها نشان داد تلفیق دانش بومی با فناوری‌های ساده (مانند ابزارهای مکانیزه) زمان تولید را 30% کاهش و سودآوری را 25% افزایش داده است. طراحی دیجیتال نقوش سنتی نیز تنوع محصولات را تا 40% بهبود بخشید. ویژگی‌های منحصربه‌فرد پشم بز مرخُز (قطر 29 میکرون، سازگاری زیست محیطی) باعث جذب 65٪ خریداران بین‌المللی شده است. بااین‌حال، چالش‌های ساختاری مانند کاهش 14% جمعیت بز مرخُز طی پنج سال، نبود استانداردهای صادراتی، و وابستگی 60% تولیدکنندگان به پس‌انداز شخصی، بقای صنعت را تهدید می‌کند. بازاریابی دیجیتال از طریق ویدیوهای مستند، مشارکت مخاطب را 3 برابر و فروش آنلاین را 50% افزایش داد، اما نبود زیرساخت‌های پرداخت بین‌المللی (مانند paypal) برای 70% تولیدکنندگان محدودیت ایجاد کرده است. همکاری نهادی (ثبت جهانی در یونسکو، پروژه‌های دانشگاهی) 2 میلیارد تومان سرمایه جذب و دقت پیش‌بینی تقاضا را 45% بهبود بخشید. پژوهش حاضر تاکید می‌کند که نجات مه‌ره‌س در گروی ایجاد زیست‌بوم فرهنگی-اقتصادی است که نوآوری فنی، بازاریابی هوشمند، و همکاری سه‌جانبه نهادها را ادغام می‌کند. پیشنهاد می‌شود مطالعات آتی بر نقش زنان در انتقال دانش بومی و تحلیل تطبیقی سیاست‌های حفاظتی در مناطق متمرکز شوند.

cultural entrepreneurship and technological innovation in the revival of kurdish mahrash: an analysis of sustainable development challenges and strategies in iranian kurdistan

this study aimed to analyze the opportunities and challenges of transforming the kurdish mehrres garment—a symbol of cultural identity and indigenous knowledge—into a sustainable model of cultural entrepreneurship. data were collected through semi-structured interviews with 14 entrepreneurs, participatory observation in 8 production workshops, and analysis of 50 instagram posts. findings showed that integrating indigenous knowledge with simple technologies (such as mechanized tools) reduced production time by 30% and increased profitability by 25%. digital design of traditional motifs also improved product diversity by 40%. the unique characteristics of the markhoz goat wool (29 microns in diameter, environmentally friendly) have attracted 65% of international buyers. however, structural challenges such as a 14% decline in the markhoz goat population over five years, the lack of export standards, and the reliance of 60% of producers on personal savings threaten the survival of the industry. digital marketing through documentary videos increased audience engagement by 3x and online sales by 50%, but the lack of international payment infrastructure (such as paypal) has limited access for 70% of producers. institutional collaboration (unesco world registration, university projects) attracted 2 billion tomans in capital and improved the accuracy of demand forecasting by 45%. the present study emphasizes that the survival of mahres depends on the creation of a cultural-economic ecosystem that integrates technical innovation, smart marketing, and tripartite institutional cooperation. it is suggested that future studies focus on the role of women in the transfer of indigenous knowledge and comparative analysis of conservation policies in the regions.