مدیریت تغییر در فرآیند تحول دیجیتال: چارچوبی مبتنی بر مدل‌های مقاومت سازمانی

این مطالعه با هدف شناسایی عوامل موثر بر مقاومت سازمانی در فرآیند تحول دیجیتال و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش این مقاومت‌ها انجام شده است. این پژوهش به روش کیفی و با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شد. نمونه‌گیری به صورت هدفمند از 27 نفر از مدیران و کارشناسان حوزه تحول دیجیتال در سازمان‌های مستقر در تهران انجام شد. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از روش تحلیل مضمون و با بهره‌گیری از نرم‌افزار nvivo مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. برای اطمینان از اعتبار داده‌ها، از تکنیک‌های بررسی توسط همکاران و بازبینی مشارکت‌کنندگان استفاده شد. نتایج نشان داد که مقاومت سازمانی در سطوح فردی، گروهی و ساختاری قابل مشاهده است. در سطح فردی، ترس از ناشناخته‌ها، عدم تمایل به یادگیری و نگرانی از امنیت شغلی به‌عنوان عوامل موثر شناسایی شدند. در سطح گروهی، ناهماهنگی بین بخش‌ها، ضعف ارتباطات درون‌سازمانی و عدم هماهنگی فرهنگ سازمانی از جمله چالش‌های اصلی بودند. در سطح ساختاری، بوروکراسی پیچیده و ضعف در مدیریت تغییر از عوامل تاثیرگذار محسوب می‌شدند. راهکارهای پیشنهادی شامل آموزش و توانمندسازی کارکنان، مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها، رهبری اثربخش و بهبود زیرساخت‌های فناوری بودند. سازمان‌ها باید برای موفقیت در تحول دیجیتال، استراتژی‌های مناسبی را برای غلبه بر مقاومت‌ها اتخاذ کنند. آموزش کارکنان، ایجاد فرهنگ پذیرای تغییر و تقویت رهبری تحول‌گرا از جمله اقدامات کلیدی برای کاهش موانع تحول دیجیتال محسوب می‌شوند.

change management in digital transformation: a framework based on organizational resistance models

this study aims to identify key factors influencing organizational resistance to digital transformation and provide practical strategies to mitigate these resistances. a qualitative research approach was employed using semi-structured interviews. a purposive sampling technique was applied to recruit 27 digital transformation managers and experts from organizations in tehran. data were analyzed using thematic analysis with the assistance of nvivo software. to ensure data validity, peer reviews and participant feedback techniques were utilized. the results indicated that organizational resistance occurs at individual, group, and structural levels. at the individual level, fear of the unknown, reluctance to learn, and job security concerns were identified as key factors. group-level resistance included interdepartmental misalignment, poor internal communication, and cultural misfit. structural resistance was influenced by bureaucratic complexity and weak change management. proposed solutions include employee training and empowerment, participation in decision-making, effective leadership, and technological infrastructure improvement. organizations must adopt suitable strategies to overcome resistance and ensure successful digital transformation. employee training, fostering a change-accepting culture, and strengthening transformational leadership are essential actions to reduce resistance barriers.