رویکردهای نوین مدیریتی در دانشگاه‌های نسل چهارم: گذار از پژوهش‌محوری به کارآفرینی

دانشگاه‌های نسل چهارم به‌عنوان مراکز توسعه کارآفرینی و نوآوری، نقش کلیدی در رشد اقتصادی و اجتماعی ایفا می‌کنند. در این راستا، نظام آموزشی و برنامه‌های درسی کارآفرینانه به‌عنوان مولفه‌های اساسی در پرورش مهارت‌های کارآفرینی دانشجویان مطرح هستند. این پژوهش با هدف بررسی نقش برنامه‌های درسی در نهادینه‌سازی فرهنگ کارآفرینی در دانشگاه‌های ایران انجام شده است.این پژوهش از رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی) بهره برده و به‌صورت توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده‌های کمی از طریق پرسشنامه‌های استاندارد و داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با اساتید، مدیران دانشگاهی و دانشجویان کارآفرین جمع‌آوری شده‌اند. روش تحلیل داده‌ها شامل تحلیل آماری (spss) برای داده‌های کمی و تحلیل مضمون برای داده‌های کیفی بوده است. نتایج پژوهش نشان داد که کیفیت برنامه‌های درسی تاثیر مستقیمی بر مهارت‌های کارآفرینی دانشجویان دارد. دانشگاه‌هایی که از روش‌های یادگیری تجربی، پروژه‌محور و تعامل با صنعت استفاده کرده‌اند، نرخ بالاتری از فارغ‌التحصیلان کارآفرین داشته‌اند. بااین‌حال، چالش‌هایی مانند کمبود اساتید متخصص، عدم تعامل کافی بین دانشگاه و صنعت، ضعف حمایت‌های مالی از استارتاپ‌های دانشجویی و نبود برنامه‌های درسی یکپارچه برای آموزش کارآفرینی از موانع اصلی توسعه فرهنگ کارآفرینی در دانشگاه‌های ایران محسوب می‌شوند.برای حرکت به سمت دانشگاه‌های نسل چهارم، لازم است که اصلاحات اساسی در نظام آموزشی، توسعه برنامه‌های درسی کارآفرینانه، افزایش تعامل دانشگاه و صنعت، و ارائه حمایت‌های مالی و قانونی برای کارآفرینان دانشگاهی انجام شود. تغییر نگرش‌های فرهنگی نسبت به کارآفرینی نیز می‌تواند به تسریع این فرآیند کمک کند. پیشنهاد می‌شود که در پژوهش‌های آینده، مدل‌های موفق جهانی در آموزش کارآفرینی مورد بررسی تطبیقی قرار گیرند.

new managerial approaches in fourth-generation universities: transition from research orientation to entrepreneurship

fourth-generation universities, as centers for the development of entrepreneurship and innovation, play a crucial role in economic and social growth. in this regard, the educational system and entrepreneurial curricula are considered fundamental components in fostering students' entrepreneurial skills. this study aims to examine the role of curricula in institutionalizing an entrepreneurial culture in iranian universities. this research employs a mixed-methods approach (quantitative and qualitative) and is conducted using a descriptive-analytical method. quantitative data were collected through standardized questionnaires, while qualitative data were gathered through semi-structured interviews with professors, university administrators, and entrepreneurial students. the data analysis method included statistical analysis (spss) for quantitative data and thematic analysis for qualitative data. the results of the study indicated that the quality of curricula has a direct impact on students' entrepreneurial skills. universities that have adopted experiential learning methods, project-based learning, and industry interaction have exhibited higher rates of entrepreneurial graduates. however, challenges such as a shortage of specialized faculty, insufficient university-industry collaboration, weak financial support for student startups, and the absence of integrated curricula for entrepreneurship education are identified as major obstacles to the development of an entrepreneurial culture in iranian universities. to transition toward fourth-generation universities, fundamental reforms in the educational system, the development of entrepreneurial curricula, enhanced university-industry collaboration, and the provision of financial and legal support for academic entrepreneurs are necessary. additionally, changing cultural attitudes toward entrepreneurship can accelerate this process. it is recommended that future research conduct comparative studies on successful global models in entrepreneurship education.