آمیختگی تحقیقات طبیِ ابن سینا با مضامین توحیدی، الگویی بر تبیین ابعاد سلامت معنوی

زمینه و هدف: بازکاوی آراء پزشکانی همچون ابن سینا بیانگر این نکته است که به‌رغم روش‌های تجربی و تکثر تجارب، نتایج علمیِ طبیبان مسلمان دور از مفاهیم توحیدی و مضامین خدامحورانه نبوده است. چنانکه متون طبی این پزشک نامدار به منزله دائره‌المعارف الهی، الگویی بر تبیین ابعاد خداجویانه به‌عنوان مهمترین بُعد سلامت معنوی به شمار می‌آید. روش: این مطالعه که به روش توصیفی و به استناد منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته است، آمیختگی تحقیقات طبیِ ابن سینا با متون توحیدی را به‌عنوان الگویی در بررسی ابعاد سلامت معنوی معرفی می‌نماید.یافته‌ها: بازکاوی مکتوبات پزشکی ابن سینا نشان داد که وی حین مشاهدات بالینی، ضمن اذعان به مسبب الاسباب بودن خداوند در آفرینش انسان و همچنین تصریح به هدفداری خلقت در اندام‌های بدن، به پیوند پایدار حِرفه پزشکی با جهان بینی توحیدی تاکید ورزیده است. منشوری ارزشمند از ساحت خداجویی که قادر است بُعدی از ابعاد سلامت معنوی را تشریح نماید. نتیجه‌گیری: بینش خدامدارانه طبیب در تحقیقات تجربی، حمد و ثنای خالق در ضمن معالجه و تقریر های متعبدانه حین دستاوردهای طبی، علاوه بر اینکه بیانگر رابطه قلبی پزشک با خالق هستی است، اذعان می‌نماید که با پیوند بین مکتوبات طبی و مضامین توحیدمآبانه، علاوه بر ایجاد حسّ پذیرشِ طاعت الهی، بّعدی از ابعاد سلامت معنوی قابل تبیین است. بر همین اساس بررسی آراء ابن سینا میراث ماندگاری برای پزشکی امروز به ارمغان خواهد آورد.

the integration of avicenna's medical research with theological themes: a model for explaining aspects of spiritual health

background: a review of the opinions of physicians such as avicenna indicates that despite empirical methods and the diversity of experiences, the scientific results of muslim physicians have not been far removed from monotheistic concepts and god-centered themes.the texts of this renowned physician serve as a divine encyclopedia, providing a model for elucidating the god-seeking dimensions, which are considered the most important aspect of spiritual health.methods: this study, has been conducted using a descriptive approach and based on library resources, introduces the integration of avicenna's medical research with theological texts as a model for examining the dimensions of spiritual health.results: a review of the medical writings of avicenna revealed that during his clinical observations, he acknowledged god as the ultimate cause in the creation of humans and emphasized the purposeful nature of creation in the organs of the body. he highlighted the enduring connection between the medicine and a monotheistic worldview. this presents a valuable perspective on the pursuit of god that can elucidate an aspect of spiritual health.conclusion: the physician's divine insight in empirical researches, the praise and glorification of the creator during treatment, and the devotional narratives during medicine addition to reflecting the heartfelt relationship between the physician and the creator, it acknowledges that by connecting medical writings with monotheistic themes, not only it brings a sense of acceptance of divine obedience, but also an aspect of spiritual health can be elucidated.