سبک زندگی سالم با الگوی اسلامی- ایرانی، تاملی در مفاهیم و مبانی

زمینه و هدف: عالی‌ترین مضمون در توصیف «زندگی سالم براساس الگوی اسلامی- ایرانی» واژۀ زیبای قرآنی «حیات طیّبه» است. این مضمون به معنی زندگی در راه خدا و رسیدن به هدف غایی «قرب باری‏تعالی و تخلق به اخلاق الهی» است. در این شیوۀ زندگی آسایش مادّی همراه با تکامل و عروج معنوی، محقق و سعادت دنیا و آخرت انسان تضمین می‌شود. در این نوشته، منظور از سلامت، «سلامت همه‏جانبۀ جسمانی، روانی، معنوی و اجتماعی» است.روش: این مطالعه با روش مروری در منابع معتبر داخلی (منابع اسلامی مرتبط با سلامت و طب ایرانی) و منابع بین‏المللی و در 5 حیطه از سبک زندگی سالم با شیوۀ اسلامی-ایرانی تنظیم شده است.یافته‌ها: اصول باورهای اسلامی و مبانی سبک زندگی سالم در چهار حوزۀ جهان‏شناسی، انسان‏شناسی، معرفت‏شناسی و ارزش‏شناسی، و چگونگی پرتوافکنی آنها در بستر فرهنگ غنی ایرانی در عرصه‌های زندگی سالم مردم، ترسیم شده است. رویکرد اصلی در سبک زندگی با الگوی اسلامی-ایرانی، سلامت‏محوری و مبتنی بر پیشگیری از بیماری‏ها و ارتقای سلامت است. علاوه بر رفتارهای شایسته در زندگی فردی و خانوادگی، ارزش‌های والای اجتماعی نظیر «جامعه‌پذیری»، «اصلاح محیط»، «روابط سالم با افراد جامعه» ضروری است. «حفظ سلامتی»، «سلامت روان»، «رفتارهای پیشگیرانه»، «تغذیۀ مناسب»، «ورزش و استراحت متناسب»، «توجه به معنویات» از الزامات سبک زندگی سالم با الگوی اسلامی و ایرانی است. نتیجه‌گیری: سبک زندگی از موضوعات میان‌رشته‌ای است که به‌منزلۀ نقشۀ راه زندگی قابل‏بازخوانی در فرهنگ اسلامی است. خاستگاه اصلی آن ایمان به اصول و مبانی معرفتی دین اسلام است که گرایش‌ها، باورها و رفتار فردی و اجتماعی انسان از آن نشات می‌گیرد.

the islamic-iranian model of a healthy lifestyle: an examination of concepts and principles

background: the central theme in articulating a healthy life grounded in the islamic-iranian model is encapsulated in the profound qur'anic phrase hayat tayebeh. this concept signifies living in accordance with divine principles and striving towards the ultimate aim of closeness to the divine and adhering to ethical standards set forth by god. in this lifestyle،material comfort is achieved alongside spiritual development،and ascension،happiness in this world and the hereafter،is guaranteed for man. the regulation and fulfillment of life in this world and the hereafter are hence،assured. in this article،health is defined as encompassing comprehensive physical،mental،spiritual،and social well-being.methods: this research has been conducted through a review of credible national (islamic sources related to persian medicine and health) and international literature،integrating these findings across five dimensions of a healthy lifestyle reflective of the islamic-iranian ethos.results: the principles of islamic beliefs and the essentials of a healthy lifestyle have been delineated across four domains: cosmology،anthropology،epistemology،and values. these principles are manifested within the context of the vibrant iranian culture،particularly concerning the health of its populace. the predominant focus of the islamic-iranian lifestyle is health-centric،emphasizing the management of disease prevention،and the promotion of well-being. essential to this lifestyle are not only appropriate behaviors in personal and familial contexts،but also elevated social values،including social acceptance, environmental reform, and healthy interpersonal relationships within the society. key components of a healthy lifestyle،aligned with the islamic and iranian model،encompass health maintenance, mental health, preventive practices, nutritional adequacy, suitable physical activity and rest, and attention to spiritual well-being.conclusion: lifestyle represents an interdisciplinary subject that can be interpreted as a life blueprint within islamic culture. its foundational source lies in the belief in the principles and cognitive underpinnings of islam،which inform human inclinations،beliefs،and both individual and collective behaviors.