اصول نظریه‌ معنویت اسلامی

زمینه و هدف: «معنویّت» از مهمترین ابعاد دین اسلام است و سلامت معنوی، در نگرش اسلامی، حاصل و برآیند این بعد مهم می‌باشد. هدف از مطالعه حاضر، کشف ارکان معنویت و اصول نظریه معنویّت اسلامی است.روش: این مطالعه ابتدا با روش نقلی به بررسی متون معتبر اسلامی (قرآن و حدیث) در باب معنویت پرداخته، سپس با روش اجتهادی و عقلی به استنباط ارکان معنویّت و اصول نظریه معنویّت اسلامی از این متون منتقل شده است.یافته‌ها: معنویّت اسلامی بر چهار رکن استوار است: الف) «توحید»، که حقیقت معنویّت و مهمترین اصل آن است.ب) «عالم غیب» (ملکوت)، مراد از آن، وجه پنهان و برتر هستی است. پ) «عالم شهادت» (ملک)، مراد از آن، وجه آشکار و فروتر هستی است.ت) «انسان معناوَرز»، مراد از آن، انسانی است که در صدد فرارفتن و رهایی از قید و بند مُلک برای ارتباط با ملکوت هستی است. ارکان معنویّت اسلامی را می‌توان در قالب دهها گزاره‌ی بنیادین «هستی‌شناختی»، «معرفت‌شناختی»، «انسان‌شناختی» و «معنویّت‌شناختی» بیان کرد. این ارکان، از مجموعه‌ی اصول و گزاره‌های بنیادینی تشکیل می‌شود که بیست و چهار مورد از مهم‌ترین آنها در این مقاله طرح و شرح شده است.نتیجه‌گیری: ارکان چهارگانه‌ نظریّه معنویّت اسلامی، از مجموعه‌ گزاره‌های بنیادینی شکل می‌گیرد که عموماً قابلیّت ارجاع و استناد به آیات و روایات را دارند. مجموع این گزاره‌ها، ضمن تبیین ارکان معنویّت اسلامی، آن را از دیگر مسلک‌های سنّتی و نوپدید متمایز می‌سازد.

the principles of the theory of islamic spirituality

background: spirituality is one of the most important dimensions of islam،and spiritual health is the result of this important dimension in the islamic perspective. the purpose of the present study is to discover the pillars of spirituality and the principles of the theory of islamic spirituality.methods: this research initially analyzed genuine islamic texts،specifically the quran and hadith،regarding spirituality through a narrative approach. subsequently،it employed ijtihad and rational methodologies to derive the foundational elements of spirituality and the principles underlying the theory of islamic spirituality from these texts. rasults: islamic spirituality is based on four pillars:a) tawheed،which is the reality of spirituality and its most important principle.b) unseen world (malakut)،meaning the hidden and superior aspect of being.c) seen world (mulk)،meaning the obvious and inferior aspect of being.d) spiritual human being،meaning a human being who seeks to move forward and free himself from the limitations of mulk in order to communicate with malakut.the pillars of islamic spirituality can be expressed in forms of ontological،epistemological،anthropological and spiritual propositions. these pillars consist of a set of fundamental principles and propositions،twenty-four of the most important of which have been proposed and described in this article.conclusion: the four pillars of the theory of islamic spirituality are formed from a set of fundamental propositions that generally have the ability to refer and cite qur'anic verses and hadiths. the sum of these propositions،while explaining the pillars of islamic spirituality،distinguishes it from other traditional and emerging schools.