اخلاص؛ ابزاری برای وصول به سلامت معنوی از نگاه قرآن کریم

زمینه و هدف: سلامت معنوی یکی از چهار بُعد سلامت انسان است که به سبب حاکمیت بر ابعاد سلامت روانی، اجتماعی و جسمی، نقش مهمی در تامین سلامت انسان دارد. شناخت دقیق مولفه های آن نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقاء، بازیابی و تثبیت سلامت معنوی دارد. یکی از عوامل کلیدی در وصول به سلامت معنوی مفهوم بنیادین اخلاص است. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به سوالات زیر است: فرآیند اثرگذاری اخلاص بر سلامت معنوی چگونه است؟ ارتقاء و تقویت سلامت معنوی با محوریت اخلاص چه اثراتی در پی دارد؟روش: پژوهش حاضر با ابزار گردآوری اسنادی-کتابخانه‌ای و روش توصیفی- تحلیلی و سطح تحلیلِ معناشناسی ساختارگرا و تاکید بر روابط همنشینی به سرانجام رسیده است.یافته‌ها: یافته های پژوهش حاکی از آن است که مکانیسم وصول به سلامت معنوی کامل با پالایش کننده «اخلاص» به ترتیب و نظم طولی عبارت از عبودیّت، داشتن قدرت و بصیرت، تمرکز ویژه بر معاد، خالص شدن برای خداوند و در نهایت به مقام «المُصْطَفَیْنَ الْاَخْیارِ» رسیدن است. بر پایه این یافته ها، مکانیسم تبدیل نفاق به ایمان ابتدایی با پالایش کننده اخلاص عبارت است از توبه، اصلاح عمل، تمسک به خداوند، خلوص دین برای خداوند و در نهایت ایمان ابتدایی است. با گذر از مرحله «مخلِص» و کاربست اخلاص در تمام نیات، افکار و اعمال سلامت معنوی کامل با مفهوم «مخلَص» حاصل می شود.نتیجه‌گیری: مرز فارق سلامت معنوی قرآنی با مکاتب دیگر، ضریب خوردن اخلاص در روابط چهارگانه انسان و در نهایت در پرتو اخلاص، داشتن قلب سلیم و رسیدن به حیات طیبه است.

sincerity; a tool to achieve spiritual health from the perspective of the holy quran

background: spiritual health is one of the four dimensions of human health، which plays an important role in ensuring human health due to its dominance over the dimensions of mental، social and physical health. accurate knowledge of its components has a decisive role in promoting، restoring، and stabilizing spiritual health. one of the key factors in achieving spiritual health is the fundamental concept of sincerity. the current research seeks to answer the following questions: how does sincerity affect spiritual health? what are the effects of promoting and strengthening spiritual health centered on sincerity?methods: the present research was completed with the tools of document-library collection and descriptive-analytical method and the level of analysis of structuralist semantics and emphasis on companionship relationships.results: the findings of the research indicate that the mechanism of achieving complete spiritual health with the catalysis of sincerity in order and longitudinal order consists of worship، having power and insight، special focus on resurrection، becoming pure for god، and ultimately reaching the position of mustafain al-akhyar. based on these findings، the mechanism of converting hypocrisy to elementary faith with the catalysis of sincerity is repentance، correcting actions، clinging to god، the purity of religion for god، and finally، elementary faith. by passing through the sincere stage and using sincerity in all intentions، thoughts and actions، complete spiritual health is achieved with the concept of the purified.conclusion: the difference between quranic spiritual health and other schools is the coefficient of sincerity in the four relationships of human beings and finally، in the light of sincerity، having a healthy heart and achieving a pure life.