بررسی انگارۀ ناسازگاری آیۀ فترت رسولان با آیۀ فراگیری منذران

نذیر در قرآن گسترۀ بسیار وسیعی دارد و تقریباً در همۀ اقوام تاریخ حضور داشته است. از سوی دیگر در آیۀ 19 مائده، فترت میان انبیاء مطرح شده است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی به پندار ناسازگاری این دو گزاره پرداخته است. وجود نبیّ در میان مردم در حد اقتضاء بوده و امکان داشته است در اثر برخورد با مانع، موقتاً مردم منطقه یا برهه‌ای خاص، محروم از هدایت شوند. موانع هدایت، زمینه‌ساز شرائط اختیار هستند و اختیار انسان نیز از لوازم ضروری تشکیل نظام احسن در آفرینش به شمار می‌رود زیرا در عالَم مادی که تزاحم در آن یافت می‌شود استکمال انسان تنها با اختیار وی معنا دارد. از پیوند مفاهیم نظام احسن، تزاحم و اختیار به دست می‌آید که نرسیدن پیام برخی از انبیاء به برخی از انسان‌ها با حکمت الهی در هدایت انسان منافات ندارد بلکه از لوازم تزاحم در نظام احسن است.نبوت، انذار، دورۀ فترت، نظام احسن، اختیار

examining the alleged inconsistency between the verse of the intermission of messengers and the verse on the universality of warners

the concept of a warner (nadhir) in the qur'an has a very broad scope and is said to have been present among nearly all peoples throughout history. on the other hand, verse 19 of surah al ma'idah introduces the idea of an intermission (fatrah) between prophets. this study, using a descriptive analytical method, addresses the presumed inconsistency between these two propositions, aiming to resolve the apparent contradiction between the verses. the presence of a prophet among people is a matter of potentiality, and it is possible that, due to certain obstacles, the people of a particular region or era may have been temporarily deprived of guidance. such obstacles to guidance create the conditions necessary for human free will, which is itself an essential requirement for the formation of the best possible order (nizam ahsan) in creation. this is because, in the material world—where conflicts and interferences exist—human perfection can only be realized through free will. from the interconnection of the concepts of the best possible order, conflict, and free will, it follows that the failure of some prophetic messages to reach certain individuals does not contradict divine wisdom in guiding humanity; rather, it is a necessary consequence of the conflicts inherent in the best possible order.