the relationships between parent-child interaction and critical thinking disposition: mediating role of cognitive flexibility

Objective: critical thinking is considered a vital life skill for learning especially among students. the current research aims to determine a causal model of the relationship between parent-child interaction and the disposition towards critical thinking, with cognitive flexibility playing an intermediary role. methods: the research design was descriptive-correlational, utilizing structural equation modeling. the population included male and female middle school students from the city of lahijan during the 2023-2024 academic year. a sample of 200 students was selected through convenience sampling. for data collection in this research, the parent-child relationship scale (pcrs), the california critical thinking disposition inventory (cctdi), and the cognitive flexibility inventory (cfi) were used. the data were then analyzed using pearson’s correlation test and structural equation modeling, with the help of spss 26 and lisrel 10.2 software. results: the results indicated that the proposed model was a good fit. additionally, parent-child interaction and cognitive flexibility had a direct effect on the disposition toward critical thinking (p > 0.05). parent-child interaction had a significant and positive indirect impact on the disposition toward critical thinking through cognitive flexibility (p > 0.05). conclusion: therefore, it can be concluded that parent-child interaction and cognitive flexibility can predict critical thinking skills in students. school authorities and parents should pay special attention to these variables.

رابطه تعامل والد-فرزند با گرایش به تفکر انتقادی: نقش میانجی انعطاف‌پذیری شناختی

هدف: تفکر انتقادی به عنوان یک مهارت برای زندگی به ویژه برای یادگیری در دانش‌آموزان اهمیت بسیار زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین مدل علّی رابطه تعامل والد-فرزند با گرایش به تفکر انتقادی با نقش میانجی انعطاف‌پذیری شناختی انجام شده است. روش: طرح پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی به روش مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری مطالعه حاضر شامل دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطه اول شهر لاهیجان در سال تحصیلی 1402-1401 بودند. 200 نفر از این جامعه به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ﺑﺮای ﺟﻤﻊ-آوری اﻃﻼﻋﺎت در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از مقیاس رابطه والد-فرزند (pcrs)، پرسشنامه گرایش به تفکر انتقادی کالیفرنیا (cctdi) و پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی (cfi) اﺳﺘﻔﺎده ﺷد. سپس داده‌ها توسط آزمون همبستگی پیرسون و روش مدل‌یابی معادلات ساختاری، با استفاده از نرم‌افزارهای 26spss- و 10.2-lisrel مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: نتایج پژوهش نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش خوبی برخوردار است. همچنین تعامل والد-فرزند و انعطاف‌پذیری شناختی بر گرایش به تفکر انتقادی اثر مستقیم دارند (05/0> p). تعامل والد-فرزند از طریق انعطاف‌پذیری شناختی اثر غیرمستقیم مثبت و معنادار بر گرایش به تفکر انتقادی دارند (05/0> p). نتیجه گیری: بنابراین می‌توان نتیجه گرفت تعامل والد-فرزند و انعطاف‌پذیری شناختی می‌تواند مهارت تفکر انتقادی را در دانش‌آموزان پیش‌بینی کند و مسئولان مدارس و والدین باید به این متغیرها توجه ویژه داشته باشند.