تغییرات اقلیمی و آینده گردشگری در دامنه های جنوبی البرز مشرف به کلانشهر تهران

تغییر در اقلیم در مقیاس زمانی طولانی رخ می دهد ، اما این تغییرات دردهه های اخیر در مقایسه با سال های بسیار دور شدید تر بوده است. رشد شهرنشینی و گسترش شهر ها از نظر جمعیت و تراکم جمعیتی و وسعت با تشدید فعالیت ها و فشردگی کاربری ها موجب افزایش انتشار گازهای گلخانه ای و افزایش دمای کره زمین شده است. این تغییرات بر محیط زیست شهری و فعالیت های ساکنین شهر ها اثرات و صدمات جدی به جای گذاشته است. گردشگری به عنوان یک فعالیت که جنبه های گوناگونی را دربر می گیرد به شدت تخت تاثیر تغییرات اقلیمی قرار گرفته است. از این رو شناسایی اثرات تغییرات آب و هوایی بر گردشگری به منظور تخمین ریسک های ناشی از اثرات آن از اهمیت زیادی برخوردار است. این پژوهش با هدف شناسایی اثرات تغییر اقلیم بر گردشگری منطقه پایکوه جنوبی البرز و ارائه راهکارهای مناسب به صورت توصیفی- تحلیلی براساس روش های کمی و کیفی انجام شده است. داده ها و اطلاعات آماری از آمارنامه ها، گزارش ها ، طرح های پژوهشی و مصاحبه با بیست نفر از کارشناسان هواشناسی ، شهرداری ، سازمان میراث فرهنگی ومعتمدین منطقه شمیران به دست آمده است. تغییرات اقلیمی، از جمله افزایش دما و کاهش بارش، اثرات قابل توجهی بر فعالیت‌های گردشگری منطقه مورد مطالعه گذاشته است. به‌طور خاص، افزایش دما و کاهش بارش برف، فعالیت‌های زمستانی مانند اسکی را تحت تاثیر قرار داده و از جذابیت منطقه برای گردشگران کاسته است. از طرف دیگر، تغییرات اقلیمی شرایط را برای فعالیت‌های تابستانی مانند پیاده‌روی و کوهنوردی نیز دشوارتر کرده است. بر اساس تحلیل‌های انجام‌شده، بهترین زمان برای گردشگری در منطقه شمیران، ماه‌های بهار (اردیبهشت و خرداد) است که دمای هوا معتدل و شرایط آب‌وهوایی برای فعالیت‌های گردشگری مطلوب است. در مقابل، ماه‌های زمستان (دی و آذر) به دلیل سرمای شدید و بارش برف و باران، کمترین جذابیت را برای گردشگران دارند. با این حال، با برنامه‌ریزی مناسب و توسعه زیرساخت‌های گردشگری زمستانی، می‌توان این ماه‌ها را نیز به فصل گردشگری تبدیل کرد.توسعه فعالیت‌های گردشگری جایگزین مانند بوم‌گردی، گردشگری فرهنگی و طبیعت‌گردی، همراه با بهبود زیرساخت‌ها، می‌تواند به کاهش اثرات منفی تغییرات اقلیمی کمک کند. در نهایت، این مقاله بر اهمیت توجه به چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌رو در حوزه گردشگری و تغییرات اقلیمی تاکید می‌کند. برنامه‌ریزی جامع و مشارکت فعال جوامع محلی در فرآیند توسعه گردشگری، می‌تواند به پایداری این صنعت در منطقه کمک کرده و جذابیت آن را برای گردشگران داخلی و بین‌المللی افزایش دهد. پیشنهادات ارائه‌شده در این مقاله شامل توسعه زیرساخت‌های گردشگری زمستانی، توسعه فعالیت‌های گردشگری جایگزین، برنامه‌ریزی جامع و بلندمدت، افزایش آگاهی گردشگران و جامعه محلی، مشارکت جوامع محلی، بهبود سیستم‌های حمل‌ونقل و خدمات گردشگری، و پایش مستمر تغییرات اقلیمی است.