نقش آموزه های فقهی، حقوقی و جرم شناختی در تضمین حق حیات

زمینه و هدف: حق حیات یکی از حقوق بنیادین انسان است که در آموزه‌های فقهی، حقوقی و جرم‌شناسی به ‌طور گسترده مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله به بررسی نقش آموزه‌های فقهی، حقوقی و جرم‌شناسی در تضمین حق حیات پرداخته و ارتباط این آموزه‌ها با اصول اخلاقی و جرم‌شناختی را تحلیل می‌کند.روش: پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی انجام شده است.یافته‌ها و نتایج: از منظر فقهی، حق حیات به‌عنوان هدیه‌ای الهی از سوی خالق و شارع، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و بر اساس اراده الهی، انسان به‌دلیل برخورداری از روح الهی و کرامت ذاتی خود، از این حق برخوردار است. آموزه‌های فقهی در راستای حفظ و ضمانت این حق، بر اساس اصولی چون حرمت قتل و عدالت اجتماعی بنا نهاده شده‌اند. در عرصه حقوقی، حق حیات به‌عنوان یک حق طبیعی بشر و جزء جدانشدنی کرامت انسانی شناخته می‌شود. قرارداد اجتماعی و نظریه‌های حقوق بشر به‌عنوان مبنای حقوقی برای تضمین حق حیات مطرح هستند که دولت‌ها را ملزم به حفاظت از این حق می‌کنند. در آموزه‌های جرم‌شناسی، نظریه‌هایی همچون جرم‌شناسی صلح‌طلب، جرم‌شناسی جمهوری‌خواه و فایده‌گرایی بر تامین امنیت و پیشگیری از تهدیدات علیه حق حیات تاکید دارند. این نظریه‌ها به کاهش خشونت‌ها و ایجاد عدالت اجتماعی پرداخته و هدف آن‌ها حفظ و تضمین حق حیات از طریق کاهش جرائم و ارتقاء رفاه عمومی است. در مجموع، آموزه‌های فقهی، حقوقی و جرم‌شناسی هم‌راستا با یکدیگر می‌توانند زمینه‌ساز تضمین و حفاظت از حق حیات باشند.

the role of jurisprudential, legal, and criminological doctrines in ensuring the right to life

field and aims: the right to life is one of the fundamental human rights that has been widely addressed in jurisprudential, legal, and criminological doctrines. this article examines the role of these doctrines in ensuring the right to life and analyzes their connection with ethical principles and criminological approaches.method: the present study is conducted using a descriptive-analytical method.findings and conclusions: from a jurisprudential perspective, the right to life is considered a divine gift from the creator and the lawgiver, and holds special significance. based on divine will, human beings, due to possessing a divine spirit and inherent dignity, are endowed with this right. jurisprudential teachings aimed at preserving and guaranteeing this right are founded upon principles such as the prohibition of murder and social justice.in the legal domain, the right to life is recognized as a natural human right and an inseparable part of human dignity. the social contract and human rights theories serve as legal foundations for guaranteeing this right, obligating states to protect it.in criminological doctrines, theories such as peacemaking criminology, republican criminology, and utilitarianism emphasize ensuring security and preventing threats to the right to life. these theories aim to reduce violence and promote social justice, with the ultimate goal of preserving and safeguarding the right to life through crime reduction and the enhancement of public welfare.in conclusion, jurisprudential, legal, and criminological doctrines, when aligned, can collectively contribute to the assurance and protection of the right to life.