چالش هستی شناسی حبسهای کمتر از سه ماه در حقوق کیفری ایران

زمینه و هدف: یکی از مباحث مهم در بحث حقوق کیفری و جرم‌شناسی کاربردی، تاثیر و بازخورد حبس کمتر از سه ماه است که در حقوق کیفری ما به دلیل ابهام در وجودش، نقش آن را ویژه‌تر کرده است؛ لذا، در این نوشته سعی شده است که با تاکید بر قانون مجازات اسلامی، چالش وجود یا عدم وجود حبس تا سه ماه بررسی شود و مشخص گردد که می‌توان در این خصوص رفتاری سنجیده‌تر داشت؛ زیرا علی‌رغم نیت مقنن بر نبود حبس کمتر از سه ماه، باز می‌توان ردپای این کیفر را در مقررات کیفری یافت و این خود نیاز به نگرشی سنجیده و بایسته دارد.روش: این نوشته بر پایه روش توصیفی و تحلیلی می‌باشد.یافته‌ها و نتایج: به دلیل پیامدهای سوئی که کیفر حبس داشت، مقنن ما از سال 1307 به فکر جایگزینی حبس کمتر از سه ماه با کیفر جزای نقدی بود. این روند در حقوق کیفری ما به ویژه بعد از انقلاب دچار فراز و فرودهای زیادی بوده است تا اینکه مقنن کیفر سه ماه حبس را با مجازاتهای جایگزین تغییر داد، اما در زمینه ضمانت اجرای برخی کیفرها مانند مجازاتهای تکمیلی، تعویق و غیره، از این نکته غافل بود و باعث شد همچنان کفر تا سه ماه حبس به صورت کمرنگ در حقوق کیفری ما جایگاه داشته باشد و جا دارد که مقنن با توجه به فرهنگ کشور و دستاوردهای جرم‌شناسی کاربردی دست به تدوین و تغییر قانون در راستای حذف کیفرِ تا سه ماه حبس بزند.

the ontological challenge of imprisonments of less than three months in iranian criminal law

field and aims: one of the important topics in criminal law and applied criminology is the impact and feedback of imprisonment for less than three months. this issue plays a particularly significant role in our criminal law due to ambiguity surrounding its existence. therefore, this paper aims to examine the challenge of the existence or non-existence of imprisonment for up to three months, with a focus on the islamic penal code, and determine whether a more measured approach can be adopted in this regard. despite the legislator’s intention to eliminate imprisonment for less than three months, traces of this punishment can still be found in criminal regulations, which calls for a more careful and thoughtful approach.method: this paper is based on a descriptive and analytical method.findings and conclusions: due to the adverse consequences of imprisonment, our legislator has considered replacing sentences of less than three months with fines since 1307. this process in our criminal law, especially after the revolution, has undergone many fluctuations. eventually, the legislator replaced the three-month imprisonment with alternative punishments. however, in the context of enforcement guarantees for some penalties, such as supplementary punishments, deferrals, etc., this issue was overlooked, leading to the subtle persistence of imprisonment in our criminal law. it is now appropriate for the legislator, considering the country’s culture and the achievements of applied criminology, to revise and amend the law to eliminate imprisonment for up to three months.