کارکرد هوش فرهنگی در آموزش زبان عربی مورد مطالعه: دبیران عربی مقطع متوسطه شهر قم

هوش فرهنگی به‌عنوان یکی از انواع هوش بر مبنای درک عمیق از ارزش‌ها، باورها و رفتارهای متفاوت فرهنگی انسان‌ها استوار است و دارای سه مولفه اصلی 1- فراشناختی،2-شناختی، 3-انگیزشی و رفتاری است. این نوع از هوش در ارتباطات زبانی میان زبان‌های مختلف تقویت می‌گردد. فرآیند یادگیری درس «عربی زبان قرآن» عمدتاً تحت هدایت دبیران شکل می‌گیرد و زمانی به نتایج مطلوب منجر می‌شود که دانش‌آموزان در محیطی پویا، تعاملی و معنادار قرار داشته باشند، در برنامه درسی مقاطع متوسطه اوّل و دوّم، دبیران عربی در روند تدریس و یادگیری نقش بسیار موثری ایفا می‌کنند و اگر از سطح بالایی از هوش فرهنگی برخوردار باشند، قادر خواهند بود فرصت‌های مناسبی برای تمرین و تقویت مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان فراهم کنند. این پژوهش به بررسی میزان هوش فرهنگی دبیران درس عربی و تاثیر آن بر موفقیت در تدریس پرداخته است. جامعه آماری تحقیق شامل 53 دبیر مقطع متوسطه اول و دوم شهر قم بوده که به پرسشنامه طراحی‌شده پاسخ داده‌اند. روش نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و بر اساس معیارهای مشخص انجام شده است. بر اساس نتایج پژوهش، سطح هوش فرهنگی دبیران عربی به شکل قابل‌توجهی بالاتر از میانگین ارزیابی‌شده که این امر تاثیر مثبتی بر کیفیت تدریس زبان دوم یا خارجی دارد، در بررسی هوش فرهنگی دبیران درس عربی، مشخص شد که عامل‌های سازگاری فرهنگی و دانش کلامی بالاترین میانگین را به خود اختصاص داده‌اند. دیگر متغیرها شامل شناخت فرهنگی، دانش فرهنگی و تعاملات اجتماعی تقریباً به‌طور یکسان در شکل‌گیری هوش فرهنگی دبیران نقش دارند. به همین دلیل، از میان ابعاد هوش فرهنگی، عامل‌های سازگاری فرهنگی و دانش کلامی دارای میانگین بیشتری هستند.