سبک و سیاق منبت آباده و تحلیل آن در آینه مردم‌شناسی

از اصیل‌ترین هنرهای چوب با قدمت و شهرت آباده، منبت‌کاری بوده بطوری که یونسکو آن را شهر جهانی منبت قلمداد کرده است. منبت آباده نقوش متنوعی دارد: گیاهی، اسلیمی و ختایی، نقوش باستانی و نگارگری که نقوش گیاهی بیشترین کاربرد را دارد. نقوش این منطقه، گل سرخ، گل نرگس و برگ بیدی است. از علل آن باید به اقلیم ومحیط و مسائل فرهنگی اشاره کرد. هدف، بررسی تاثیر اقلیم و فرهنگ بومی آباده بر نقوش منبت شهرستان آباده است. بنابراین تاثیر اقلیم و فرهنگ بومی منطقه بر نقوش منبت‌کاری آباده چیست؟ تحقیق، از نظر هدف، بنیادی و ماهیتی توصیفی-تحلیلی دارد. گردآوری مطالب کتابخانه‌ای و بویژه میدانی است. نتایج نشان داد آثار منبت؛ ظرافت، ملاحت و تراکم دارد و بالتبع از چوب‌های بدون بافت و نقش بهره برده است. آباده در گذشته از مراکز گلاب‌گیری فارس بوده و وجود باغ‌های گل سرخ در اطراف آن مانند شورجستان، گیاهان و گل‌های خودرو در بوم منطقه، مایه الهام منبت‌کاران قرار گرفته است. قرارگیری آباده در جوار امپراطوری هخامنشی و ساسانی و مشاهیر و شاعران پرآوازه، انگیزه غنای تصویری با اشکال باستانی و چهره مشاهیر امری فرهنگی است. باید بیان کرد اقلیم و فرهنگ منطقه در شکل‌گیری ارزش‌ها، هنرها، طرح و نقوش تزئینی دو رکن اساسی هنر منبت آباده بوده و همنشینی این دو در آثار چوبی منبت توانسته ضرب آهنگ همنوایی را در منظر مخاطب ارزانی دارد. در واقع باید اذعان کرد اشیاء منبت شده توسط هنرمندان آباده‌ای با کارکرد کاربردی یا آیینی جزو لاینفک زندگی ایشان است.

the style and context of abadeh carving and its analysis in the mirror of anthropology

one of the most original and beautiful wood arts, which has a very long-standing tradition and reputation in abadeh is the art of woodcarving . the aim of the present study is to investigate the effect of the climate and native culture on the motifs used in the woodcarving art of abadeh city. the question is: what effect do the local climate and culture have on the motifs used in woodcarving art of abadeh? the research employs a basic descriptive-analytical method with an anthropological approach. data collection is based on library research and field studies through interviews with renowned professors and direct observation. the results indicate that artworks are charectrized by elegance, simplicity and density in the implementation of motif. the analysis focuses on the weather conditions, climate of the region, values arising from cultural phenomena and beliefs. the climate and culture of each region can be consideredas two fundamental pillars in the formation of values, arts, design and decorative motifs, so whatever the artist perceivesin his living environment is shown in his works, and it is revealed that the woodcarving objects by abadeh artists servesfunctional or decorative purposes.