مطالعه آسیب شناسی کاربردی هنر خامه دوزی سیستان در عصر حاضر

خامه‌دوزی به عنوان یکی از هنرهای سنتی سیستان، از گذشته تا به امروز، دارای کاربردهای بسیاری بوده است. با توجه به تغییرات اقلیمی منطقۀ سیستان، تغییر نسل و تغییر سبک زندگی ضرورت تغییر در کاربردهای هنر خامه‌دوزی را به ما یادآوری می‌کند. هدف از این پژوهش، معرفی هنر خامه‌دوزی سیستان، شناسایی آسیب‌های موجود در کاربردهای خامه‌دوزی سیستان و ارائۀ راهکارهایی برای حل این آسیب‌ها در عصر حاضر است. در این پژوهش، سعی شده است تا به این پرسش پاسخ داده شود که: چه تغییراتی در موارد کاربردی خامه‌دوزی می‌توان ایجاد کرد تا به وسیلۀ آن، آسیب‌هایی که این هنر را مورد تهدید قرار می‌دهند، از بین بروند؟ روش این پژوهش که با رویکرد آسیب‌شناسی انجام شده است، از نظر هدف، کاربردی، از نظر ماهیت، کیفی و از نظر روش، به صورت توصیفی- تحلیلی است. داده‌های مورد نیاز به صورت اسنادی و میدانی گردآوری شده اند و وضعیت موجود با روش مشاهده و مصاحبه انجام شده است. با بررسی آسیب‌های به دست آمده در کاربردهای هنر خامه‌دوزی سیستان در عصر حاضر، می‌توان نتیجه گرفت که تغییر در سبک زندگی، فرهنگ و شرایط اقلیمی منطقۀ سیستان موجب شده است تا هنر خامه دوزی سیستان به شیوۀ کاربردی گذشته مورد استقبال قرار نگیرد و لازم است تا نوآوری در کاربردهای آن صورت گیرد. با رفع آسیب‌های موجود می‌توان به اقتصاد منطقۀ سیستان و ماندگاری هنر خامه دوزی در آن ناحیه کمک کرد. از مهم ترین راهکارهای به دست آمده برای جلوگیری از آسیب‌های موجود در این هنر، این است که محصولات جدید علاوه بر مناسب بودن از نظر اقتصادی، باید متناسب با نیازهای بانوان و آقایان و متناسب با نیازهای همۀ گروه‌های سنی در عصر حاضر باشد. این محصولات علاوه بر حوزۀ پوشاک می‌توانند در زمینۀ لوازم خانه تولید شوند و با تولید محصولات کاربردی خامه‌دوزی در ابعاد کوچک، می‌توان به کاهش قیمت این محصولات و افزایش تقاضا کمک نمود. در تمامی تغییرات و نوآوری‌های صورت گرفته در تولید محصولات خامه‌دوزی، باید به حفظ اصالت هنر خامه‌دوزی سیستان نیز توجه داشت. 

a study of the applied pathology of sistan's khame-douzi art in the present era

as one of the traditional arts of sistan, khamedouzi has had many applications from the past to the present. considering the climatic changes in the sistan region, the generational shifts and the changes in lifestyle remind us of the necessity of changing the applications of khamedouzi art. in this research, while introducing the art of khamedouzi of sistan and identifying the damages, an attempt has been made to answer the question of what changes can be implemented in the practical cases of khamedouzi that will eliminate the damages that threaten this art? the methodology of this research, which is based on a pathology approach, is descriptive-analytical in terms of its applied purpose, qualitative in nature, and descriptive-analytical in terms of its method. the required data have been collected through documentary and field research. by examining the challenges identified in the practical cases of khamedouzi of sistan, it becomes evident that changes should be made in the design of khamedouzi products and, while being innovative and creative in the practical cases, attention must also be paid to ensuring these products meet the needs of consumers. attention should also be paid to expanding the variety of applications of khamedouzi products, beyond clothing, for women and men in other applications such as household appliances and smaller practical products. in addition to increasing the number of applications of khamedouzi, this will increase employment for the people of the region and increase economic prosperity, which will increase the ability of people to buy and use this valuable art and help it survive. therefore, it can be concluded that by eliminating the existing damage in the applications of khamedouzi, it will also help the economy and preserve the culture of the sistan region.