چگونگی مواجهه‌ آیت ‎الله مکارم شیرازی با آرای تفسیری علامه طباطبایی

آیت‎الله مکارم شیرازی در آثار قرآنی و تفسیری ‌اش، به ‌طور گسترده‌ و در گونه‌های بسیاری نظرات علامه طباطبایی را ذکر و مورد بحث و بررسی قرار داده‌است. این پژوهش که با روش توصیفی - تحلیلی و با ابزار کتابخانه‌ای انجام شده‌است، رویکردهای آیت‎الله مکارم شیراری نسبت به المیزان را در مواردی ازجمله: تمجید از علامه و المیزان، استناد به نظرات و روایات موجود در المیزان، تایید نظرات علامه، مقایسه نظرات مولف المیزان با آرای خود و دیگران، اشکال به نظرات علامه و نقد آرای ایشان برشمرده‌است. مهم‌ترین رویکرد مولف تفسیر نمونه به المیزان؛ استناد می‌باشد که در موارد گسترده، در تفسیر نمونه و همچنین دیگرآثار قرآنی‌اش مشهود می‌باشد که البته اغلب موارد استنادات ایشان به المیزان، متکی بر روش تفسیری قرآن به قرآن می‌باشد. بر همین اساس می‌توان گفت آیت‎الله مکارم از روش و آرای تفسیری علامه تاثیر پذیرفته و حجم قابل توجهی از آثار قرآنی و تفسیری خود را با تکیه بر روش قرآن به قرآن نگاشته‌است. البته ایشان فقط به استناد و تایید نظرات علامه اکتفا ننموده، بلکه گاهی نظر خود و دیگران را بر دیدگاه علامه ترجیح داده و ذیل آیاتی نیز نظراتی بر خلاف نظرات علامه بیان نموده و اشکالاتی به نظرات ایشان داشته و نقدهایی به آرای وی وارد نموده‌است که البته در مواردی نظرات آن‌ها مشترک بوده و اختلاف‌شان تنها در الفاظ بوده، همچنین گاهی نظر علامه صحیح بوده و نقدهای ایشان از اعتبار لازم برخوردار نیست و در مواقعی نیز نظرات انتقادی ایشان صحیح و نظر ایشان ارجح می‌باشد.

manner of ayatollah makārim shīrāzī to the exegetical opinions of allamah ṭabāṭabāī

ayatollah makārim shīrāzī has mentioned and discussed extensively the opinions of allamah ṭabāṭabāī in his qur’anic and qur’anic exegetical [tafsīr] works. this research, which was carried out using a descriptive-analytical method and with library tools, examined the approaches of ayatollah makārim shīrāzī towards tafsīr al-mizān in areas such as: praising allamah and tafsīr al-mizān, referring to the opinions and narrations in al-mizān, affirming the opinions of allamah, comparing the author of al-mizān’s opinions with his own and others’ opinions, making an objection and criticizing allamah’s opinions. the most important approach of the author of “tafsīr nemuneh to tafsīr al-mizān; is a reference that is apparently observed in many cases, in his exegesis and also in his other qur’anic works. of course, most of his references to tafsīr al-mizān are based on the method of interpreting the qur’an by the qur’an. based on this, it can be said that ayatollah makārim was influenced by allamah’s exegetical methods and opinions and significant volumes of his qur’anic and exegetical [tafsīr] works were written based on the method of interpreting the qur’an by the qur’an. of course, he did not limit himself to quoting and affirming allamah’s opinions, but sometimes he preferred his own opinion and that of others over allamah’s opinion, and he also expressed opinions contrary to those of allamah under many verses. in addition, he had objections and criticized some of his opinions, although in some cases, their opinions were the same but their differences were only in the expressions. similarly, allamah’s opinion is sometimes correct while his criticisms do not have the necessary credibility, and sometimes his critical opinions are correct more preferable.