تفسیر تطبیقی، اغراض و منافع

تفسیر تطبیقی موضوعی نوپدید در حوزه تفسیر و تفسیر‏پژوهی است که در دو دهه گذشته با اقبال زیادی در محافل قرآن‌پژوهی مواجه شده‎است. با اینکه پژوهش‌های فراوانی در حوزه تفسیر تطبیقی یا مطالعات تطبیقی قرآنی تاکنون منتشر شده اما در حوزه مباحث نظری تفسیر تطبیقی و مطالعات تطبیقی قرآنی، پژوهش - به جز چند مقاله پراکنده - درخوری انجام نگرفته‎است. مقاله حاضر با روش توصیفی تحلیلی مساله اغراض و منافع تفسیر تطبیقی را به عنوان یکی از مباحث نظری این دانش به بحث گذاشته، در صدد پاسخ به این سوال اساسی است که تفسیر تطبیقی و مطالعات تطبیقی قرآنی چه اغراض و منافعی را دنبال می‌کند، یا چه اغراض و منافعی را باید دنبال کند؟ حاصل این پژوهش آن است که با تفکیک میان اغراض و منافع و تبیین و نقد دیدگاه صاحب‏نظران، ده غرض و هشت منفعت برای تفسیر تطبیقی به معنای عام، شامل هر نوع مطالعه تطبیقی که یک ‏محور آن قرآن است، شناسایی شد.

comparative qur’ānic exegesis: purposes and benefits

comparative qur’ānic exegesis is a new topic in the field of qur’ānic exegesis and exegetical research, which has been very popular in the circles of qur’ānic studies in the last two decades. although many researches in the field of comparative qur’ānic exegesis or comparative quranic studies have been published so far, but in the field of theoretical issues of comparative qur’ānic exegesis and comparative qur’ānic studies, research has not been carried out except for a few scattered articles.the present article using a descriptive and analytical method discusses the purpose and benefits of comparative qur’ānic exegesis, which is one of the theoretical topics of this science, with the aim to answer the basic question of ‘what purposes and benefits are pursued by comparative qur’ānic exegesis and comparative qur’ānic studies’ and ‘what goals and interests should be pursued?’the finding of this research is that by distinguishing between the purposes and benefits and explaining and criticizing the views of the experts, ten purposes and eight benefits were identified for comparative qur’ānic exegesis in the general sense, including any type of comparative study in which the qur’an is its main focus.