مطالعه تطبیقی رابطه «رویت برهان رب» با «مخلَصین» در آیه 24 سوره یوسف از منظر تفسیری فریقین

تفاوت در روش‏ های تفسیری از موضوعاتی است که در تفاوت پاسخ‏های مفسران به سوالات پیرامون آیات قرآن کریم تاثیرگذار است. از این جهت تطبیق تفاسیر در فهم بهتر از مراد برخی آیات قرآن مورد توجه است. یکی از سوالاتی که در آیۀ 24 سوره یوسف مورد توجه قرار می‏گیرد، چیستی «برهان رب» است که حضرت یوسف با رویت آن از گناه به دور ماند و ارتباط آن با عبارت «مخلَصین» است که در انتهای آیه آمده‌است. مقاله حاضر در تلاش است تا با استفاده از تطبیق چند تفسیر از فریقین که از نظر روش تفسیر با یکدیگر تفاوت دارند، به ارزیابی پاسخ هر یک از تفاسیر به سوال مذکور با در نظر گرفتن روش تفسیری بپردازد. در این مقاله از تفاسیر شیعه مجمع‏البیان، نورالثقلین، الکاشف و المیزان و از تفاسیر اهل سنت درالمنثور، کشّاف، المنیر و التحریر و التنویر انتخاب شده‌است. یکی از نتایج مقاله حاضر ویژگی‏ تفسیر المیزان در پاسخی است که به رابطۀ «برهان رب» و «مخلَصین» نسبت به دیگر تفاسیر داده‌است و ارتباط این دو را بیان می‏نماید در حالی که در برخی دیگر از تفاسیر ارتباطی میان این دو عبارت برقرار نکرده‏اند و یا ارتباط آن به خوبی بیان نشده‌است.

a comparative study of the relationship betweenbeholding the proof of the lord and dedicated servants in verse 24 of surah yusuf from the exegetical perspective of the two schools of thought

the difference in exegetical methods is one of the issues that influence the difference in qur’anic exegetes’ responses to questions concerning the verses of the holy qur’an. for this reason, it is necessary to apply a comparative exegetical method to better understand the meaning of some qur’anic verses. one of the questions that is taken into consideration in verse 24 of surah yusuf [qur’an 12] is what is the &proof of the lord& seen by prophet yusuf that withheld him from sin, and it is related to the phrase &dedicated servants& that is mentioned at the end of the verse.the present article tries to evaluate the answer of each of the qur’anic exegeses to the aforementioned question by comparing several qur’anic exegeses from the two schools of thought that differ from each other in terms of the exegetical methods while taking into account the exegetical method. in this article, majma’ al-bayān, nūr al-thaqalain, al-kāshif and al-mīzān from the shia qur’anic exegeses while durr al-manthūr, al-kashhāf, al-munīr and taḥrīr wa al-tanwīr from the sunni qur’anic exegeses have been considered.one of the findings of this research is the uniqueness of tafsīr al-mīzān contrary to other qur’anic exegeses, in the answer it has presented on the relationship between the proof of the lord and dedicated servants and expresses the connection between the two, while in some other qur’anic exegeses, a connection between these two terms has not established or has not been properly explained.