رابطه تغییرات در میزان uv با شیوع سرطان پوست در فاصله زمانی 2005 تا 2014 (مطالعه موردی: شهرهای مختلف استان آذربایجان شرقی)

شیوع سرطان‌های پوست در دهه‌های اخیر رو به افزایش بوده و بیشتر این سرطان‌ها ناشی از تماس مکرر با نور خورشید است، تغییرات در میزان uv می‌تواند علت عمده شیوع سرطان پوست باشد. در این مقاله به منظور بررسی اثر تغییراتuv بر شیوع سرطان پوست در استان آذربایجان شرقی، داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز در رابطه با سرطان پوست از مرکز مدیریت بیماری‌های استان واقع در شهر تبریز گردآوری و داده‌ها و اطلاعات در مورد پرتو فرابنفش خورشید نیز با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای استخراج شد. جهت تجزیه وتحلیل تصاویرماهواره‌ای از نرم‌افزار arc gis استفاده شد ونقشه توزیع جغرافیایی سرطان به تفکیک شهرستان‌ها تهیه گردید و سپس نقشه توزیع جغرافیایی میزان پرتو فرابنفش خورشید در استان آذربایجان شرقی از داده‌های نقطه‌ای تهیه گردید. و درآخر همبستگی دو لایه میزان سرطان پوست بامیزان پرتو فرابنفش به صورت مدل تهیه شد. از نرم افزار آماری sas 9.1 جهت همبستگی ارتفاع و عرض جغرافیایی با میزان بروز سرطان پوست استفاده شد. نتایج بررسی توزیع سرطان پوست در استان آذربایجان شرقی نشان می‌دهد؛ که بیشترین میزان سرطان پوست مربوط به شهرستان های تبریز و هریس با میزان بروز 22-15.2 در هر 100000 نفر جمعیت و کمترین میزان بروز آن مربوط به نوار جنوبی استان از جمله شهرستان‌های ملکان، چاراویماق و قسمتی از شمال شرقی استان شهرستان خدا آفرین و جلفا با میزان بروز 2.7 تمرکز سرطان پوست است. همچنین درقسمت های شهرستان تبریز، کلیبر و هریس نیز مشاهده می‌شود که بیشترین میزان مربوط به شهرستان اهر است که 12 در هر 1000000 نفر است. میزان uv در قسمت های مختلف استان در محدودة خطر زیاد تا بسیار زیاد قرار دارد. ماهواره ها شاخص uv را تا رقم بالای 11.8 در سال 2011 روی ایستگاه‌هایی همچون ملکان و بناب به ثبت رسانده است. در محدودة مورد بررسی نتایج حاکی از این است که افزایش میزان uv از سال 2005 تا 2014 غیر قابل انکار بوده است. روند افزایشی آن در قسمت های مختلف استان به صورت مختلف صورت گرفته است.

the relationship between changes in uv levels and the incidence of skin cancer from 2005 to 2014 (case study : different cities of east azerbaijan province)

the incidence of skin cancers has been on the rise in recent decades, with most of these cancers resulting from frequent exposure to sunlight. changes in uv levels can be a major cause of the increase in skin cancer. this article aims to investigate the effect of uv changes on the incidence of skin cancer in east azerbaijan province. data and information related to skin cancer were collected from the disease management center of the province located in tabriz, and data regarding ultraviolet (uv) radiation were extracted using satellite images. to analyze the satellite images, arcgis software was used to create a geographic distribution map of skin cancer by county. subsequently, a geographic distribution map of uv radiation levels in east azerbaijan province was created from point data, and finally, a model was developed to correlate the two layers of skin cancer incidence with uv radiation levels. the sas 9.1 statistical software was used to analyze the correlation between latitude and longitude with the incidence rate of skin cancer. the results of the study on the distribution of skin cancer in east azerbaijan province indicate that the highest incidence rates are found in the counties of tabriz and haris, with rates ranging from 15.2 to 22 per 100,000 population. the lowest incidence rates are found in the southern strip of the province, including the counties of malekan, charavimaq, and parts of northeastern areas such as khoda afarin and jolfa, with an incidence rate of 2.7. aconcentration of skin cancer is also observed in parts of tabriz county, kalibar, and haris, with the highest rate recorded in ahar county at 12 per 1,000,000 people. the uv levels in variousparts of the province range from high to very high risk. satellites have recorded uv indexes as high as 11.8 in 2011 at stations such as malekan and bonab. in the studied area, the resultsindicate that the increase in uv levels from 2005 to 2014 is undeniable, with varying trends observed across different parts of the province.