بررسی ماهیت و نقش حروف تعریف در لفظ الالاه و الله

بررسی نقش حرف «ال» در دو واژه‌ی الاله و الله، از مباحث مورد توجه پژوهشگران لغت عربی و مفسران است. هدف پژوهش شناخت ماهیت این دو حرف و تحلیل دیدگاه‌های پیرامون آن است. سوال پژوهش؛ نوع و نقش نحوی الف و لام در دو واژه الالاه و الله است. پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی با رویکرد بنیادی است. از نوآوریهای پژوهش، نگاه مبسوط به بحث و بررسی دیدگاههای مختلف است. یافته‏های پژوهش عبارتست از طرح دلایل طرفداران جامد بودن الاه و لفظ جلاله، که ادله اینها بر این نظریه عبارت است از: عدم اشتقاق صرفی این واژه ، الف و لام تعریف نبودن، حذف نشدن الف و لام آن در ندا، منافات داشتن اشتقاق با اختصاص به ‌ذات خداوند، عَلم بودن«الله»برای حق تعالی، عدم جواز استعمال الاِلاه (با الف و لام تعریف) برای نامیدن الله، و از جمله دلایل طرفداران مشتق بودن می‌توان به: اشتقاق لفظ جلاله از زبان عربی با استناد به ‌نوشته‌های پیش از اسلام، تکرار در فعل‌های مشتقِ از آن، استنباط اشتقاق از آیات، اشاره کرد، که با نقد دلایل گروه اول، دیدگاه دوم تقویت شده است. موضوع الف و لام و همزه در لفظ جلاله، در سه مبحث مورد توجه این پژوهش قرار گرفته: نوع الف و لام (به همراه تحلیل نظرات متفاوت)، قطع و وصل بودن همزه در اِلاه و الله(با تقویت قول به قطع بودن همزه)، علت حذف همزه در اِلاه.