بررسی تطبیقی گوساله پرستی بنی اسرائیل در قرآن و عهد قدیم

یکی از رویدادهای نقل شده در قرآن کریم و تورات، گوساله ‌پرستی بنی ‌اسرائیل در زمان رهبری هارون(ع) و غیبت موسی(ع) است. با وجود اشتراکات فراوان میان این دو نقل، افتراقاتی هم هست که فضای حاکم بر آنها را متفاوت میکند. «روشن شدن نقاط اشتراک و افتراق دو نقل برای قضاوت بین آنها»، «دفاع از آموزه‌های دینی و عصمت انبیا»، «ظرفیت عظیم معرفتی داستانهای قرآن» و غیره ضرورت مقایسه این دو نقل را روشن میکند. بررسی تحلیلی-تطبیقی این حادثه در سه محور «عملکرد عامل انحراف»، «عملکرد رهبران بنی‌اسرائیل» و «عملکرد بنی‌اسرائیل» نشان میدهد اگرچه بین این دو گزارش شباهتهای زیادی مثل اصل انحراف، کشتن همدیگر بعنوان توبه و غیره وجود دارد، اما گزارش تورات از درون دچار ناسازگاری است؛ زیرا هارون(ع) بجای هدایت مردم، مجسمه گوساله را به آنان عرضه کرد؛ بنابراین مقصر اصلی انحراف است، اما خداوند بدون در نظر گرفتن مجازاتی برای وی، فقط بنی‌اسرائیل را با کشتن همدیگر مجازات کرد. در مقابل نقل قرآن فاقد این ناسازگاری است؛ زیرا هارون(ع) تا پای جان به‌بهترین شکل با گوساله‌پرستان مبارزه کرد. ضمن اینکه گزارش قرآن دارای نقاط قوت دیگری چون مطرح کردن امتحان بنی‌اسرائیل، ترسیم زبردستی سامری در گمراه کردن بنی‌اسرائیل و مدیریت قوی موسی(ع) در مهار انحراف هم هست.