چالش‌های معاملات الکترونیکی و راهکارهای مشروعیت‌بخشی به آن از منظر فقه امامیه

معاملات الکترونیکی به‌عنوان یکی از پدیده‌های نوظهور در دنیای معاصر، تغییرات قابل‌توجهی در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی ایجاد کرده است. این نوع معاملات که از طریق ابزارهای الکترونیکی مانند اینترنت انجام می‌شوند، با چالش‌ها و فرصت‌های فراوانی همراه هستند. از منظر فقه شیعه، تحلیل مشروعیت و صحت این معاملات مستلزم بررسی دقیق اصول و قواعد شرعی است. این مقاله باهدف تحلیل فقهی اصولی معاملات الکترونیکی، به بررسی مبانی و شرایط صحت آن پرداخته و مسائلی چون ایجاب و قبول، مالکیت دیجیتال و مشروعیت استفاده از ارزهای دیجیتال را مورد بحث قرار می‌دهد. در این راستا، ابتدا مفاهیم کلیدی مانند معاملات الکترونیکی و اصول کلی فقه در معاملات تبیین می‌شود. سپس مبانی فقهی و اصولی همچون ایجاب و قبول در فضای مجازی، مالیت موضوع معامله و رعایت شروط عمومی عقد بررسی می‌گردد. در ادامه، چالش‌هایی نظیر ابهام (غرر) و مسائل حقوقی مرتبط با ارزهای دیجیتال تحلیل شده و راهکارهایی مانند شفافیت اطلاعات و اجتهاد پویا ارائه می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که با رعایت شروط صحت معاملات و انطباق اصول فقهی با نیازهای روز، می‌توان بسیاری از چالش‌های شرعی معاملات الکترونیکی را برطرف کرد. در نهایت، استفاده از روش اجتهاد پویا و تدوین مقررات فقهی متناسب با شرایط نوین، نقش اساسی در حل این مسائل ایفا می‌کند.

the challenges of electronic transactions and the legitimizing solutions for them from the perspective of imamiyah jurisprudence

electronic transactions, as one of the emerging phenomena in the contemporary world, have brought about significant changes in economic and social spheres. these transactions, conducted through electronic tools such as the internet, are accompanied by numerous challenges and opportunities. from the perspective of shia jurisprudence, analyzing the legitimacy and validity of these transactions necessitates a thorough examination of islamic principles and rules. this article aims to conduct a jurisprudential and principled analysis of electronic transactions, exploring the foundations and conditions for their validity, and discussing issues such as offer and acceptance, digital ownership, and the legitimacy of using cryptocurrencies. in this regard, key concepts such as electronic transactions and the general principles of jurisprudence in transactions will first be elucidated. then, jurisprudential and principled foundations such as offer and acceptance in the virtual space, the value of the subject of the transaction, and the adherence to general contract conditions will be examined. furthermore, challenges such as ambiguity (gharar) and legal issues related to cryptocurrencies will be analyzed, and solutions such as information transparency and dynamic ijtihad will be proposed. the results indicate that by adhering to the conditions for the validity of transactions and aligning jurisprudential principles with contemporary needs, many of the sharia-related challenges of electronic transactions can be addressed. ultimately, the use of dynamic ijtihad and the formulation of jurisprudential regulations suited to modern conditions play a crucial role in resolving these issues.