کیفرگذاری ترک فعل اشخاص بدون وظیفه در موارد منتهی به قتل و جرح

یکی از مباحث چالش‌برانگیز در حقوق کیفری و فقه اسلامی، مسئله ترک فعل و مسئولیت کیفری ناشی از آن است، به‌ویژه در مواردی که ترک فعل به قتل یا جرح منتهی می‌شود. پرسش اصلی این است که آیا ترک فعل، بدون وجود تکلیف یا تعهد شرعی و قانونی، می‌تواند به‌عنوان جرم تلقی شود و مستوجب مجازات باشد یا خیر؟ این مسئله با توجه به تفاوت‌های موجود میان فعل و ترک فعل و شرایط احراز مسئولیت کیفری، اهمیت بسیاری دارد. ضرورت بررسی این مسئله از آنجا ناشی می‌شود که عدم وضوح در تعیین حدود مسئولیت کیفری در ترک فعل، می‌تواند به صدور احکام ناعادلانه یا خالی ماندن برخی جنبه‌های نظام حقوقی از پاسخگویی منجر شود. همچنین، فهم درست مقومات مسئولیت کیفری در ترک فعل، به بهبود نظام عدالت کیفری و تعیین دقیق موارد استثناء کمک می‌کند. روش تحقیق در این پژوهش مبتنی بر تحلیل نظری و تطبیقی است که با بررسی منابع فقهی و حقوقی، مفهوم ترک فعل، مقومات مسئولیت کیفری (مباشرت، سببیت و علیت) و استثنائات احتمالی آن مورد تحلیل قرارگرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که: 1) ترک فعل بدون وجود تعهد خاص شرعی یا قانونی جرم نیست؛ 2) در موارد ترک فعل، مقومات مباشرت، سببیت و علیت وجود ندارد و جرم به تارک فعل مستند نمی‌شود؛ 3) هرچند تارک فعل در برخی موارد گناهکار و عاصی تلقی می‌شود، اما بر اساس اشکالات وارده بر قاعده «التعزیر فی کل قبیح»، نمی‌توان او را مجرم دانست؛ بنابراین، برای جرم‌انگاری ترک فعل، وجود تعهد قانونی یا شرعی ضروری است.

criminal liability for the omission of individuals without duty in cases leading to homicide and injury

one of the challenging issues in criminal law and islamic jurisprudence is the issue of omission of an act and the criminal liability arising from it, especially in cases where the omission of an act leads to murder or injury. the main question is whether the omission of an act, without a religious or legal obligation or obligation, can be considered a crime and be subject to punishment or not? this issue is very important considering the differences between the act and omission of an act and the conditions for establishing criminal liability. the need to examine this issue arises because the lack of clarity in determining the limits of criminal liability in omission of an act can lead to the issuance of unjust judgments or the absence of accountability in some aspects of the legal system. also, a correct understanding of the elements of criminal liability in omission of an act helps to improve the criminal justice system and accurately determine the cases of exception. the research method in this study is based on theoretical and comparative analysis, which, by examining jurisprudential and legal sources, analyzes the concept of omission of an act, the elements of criminal liability (proximity, causality, and causality), and its possible exceptions. the results of the research show that: 1) omission of an action without a specific religious or legal obligation is not a crime; 2) in cases of omission of an action, the elements of supervision, causality, and causality do not exist, and the crime is not attributed to the one who omits the action; 3) although the one who omits the action is considered guilty and disobedient in some cases, based on the flaws in the rule of &al-ta’zir fi kul kubih&, he cannot be considered a criminal. therefore, for the criminalization of omission of an action, the existence of a legal or religious obligation is necessary.