بررسی میزان مطلوبیت و پاسخگویی فضاهای عمومی شهری در راستای حضور زنان (مورد مطالعه: شهر شهرکرد)

زنان بخش عظیمی از جمعیت هر شهر را به خود اختصاص می‌دهند. حضور زنان در زمینه‌های مختلف نسبت به سال‌های قبل چشمگیر بوده و این حضور امروزه به یک الزام تبدیل شده است؛ بااین‌حال فضاهای شهری بدون در نظر گرفتن نیاز زنان ایجاد شد‌ه‌اند، به‌طوری‌که آنها برای حضور در این فضاها با محدودیت روبه‌رو هستند؛ بنابراین، توجه به خواسته‌ها و نیازهای این گروه از شهروندان امری ضروری است. هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان مطلوبیت و پاسخگویی فضاهای عمومی شهری از دیدگاه زنان شهر شهرکرد است؛ اینکه این فضاها تا چه میزان با نیازهای زنان این شهر انطباق داشته و در حضور آنها موثرند. نوع پژوهش کاربردی و روش بررسی  توصیفی- تحلیلی است و برای جمع‌آوری داده‌ها از روش پیمایشی و کتابخانه‌ای استفاده‌ شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار spss و بهره‌گیری از آزمون‌هایی همچون آزمونt تک‌نمونه‌ای و آزمون تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام انجام شده است. عوامل و شاخص‌های موثر بر حضور زنان، در چهار بعد امنیت، میزان دسترسی، نیازهای اجتماعی- فرهنگی و شرایط کالبدی سنجش و بررسی شده‌اند. یافته‌های حاصل از آزمون t تک‌نمونه‌‌ای، نشان می‌دهد که مقادیر میانگین شاخص‌های مورد بررسی، کمتر از میزان متوسط است که این نشان‌دهندۀ عدم جوابگویی فضاهای شهری شهرکرد به نیازهای زنان است. همچنین در تحلیل رگرسیون، شاخص امنیت با ضریب تاثیر 0.446 بیشترین اهمیت را برای زنان داشته و نقش موثرتری در افزایش حضور زنان و میزان فعالیت آنها خواهد داشت. به طور کلی، نتایج نشان می‌دهد که در زمینۀ طراحی و برنامه‌ریزی شهری برای حضور زنان در شهر شهرکرد اقدامات مناسب و کافی صورت نگرفته و هیچ‌یک از فضاها و شاخص‌های مورد سنجش در محدودۀ مورد مطالعه از لحاظ میزان انطباق با نیازهای زنان وضعیت مطلوبی ندارند.

examining the level of desirability and responsiveness of urban public spaces for the presence of women (case study: shahrekord city)

introductionin recent years, despite the rapid trend of women’s presence in urban public spaces, these places are designed without considering the needs of women, and men have more facilities to use urban spaces (azimi, 2015: 122). in other words, although public spaces are created for the use of the general public, regardless of gender, ethnicity, etc., women have more limited access to such spaces than men. even in some cases they are completely excluded from spaces that are generally free for men and their presence. limiting factors such as danger and fear are among the most important elements in women’s experience in the urban space and make their use unsafe, as a result, women limit their access to public space due to the existence of such issues (rush, 2012: 9).the city of shahrekord, as one of the middle cities and the center of chaharmahal bakhtiari province, like most cities in iran, has a male-oriented structure in terms of public and physical spaces; today, this has created problems for the presence of women in the public spaces of this city, which account for almost half of the population; therefore, in this research, it has been tried to measure and evaluate the variables and criteria that have a role in the presence of women in the public spaces of shahrekord. for this purpose and according to the material raised, the main question of the research is whether the urban spaces of shahrekord are compatible with the needs of women and are responsive to their needs? what is the desirability of these spaces? and how effective are these spaces in the activity and presence of women?theoretical frameworkurban space is an area that is formed through the performance of different human groups, their activities and behaviors, and social and cultural interactions of citizens take place in this space (beebeejaun, 2017: 326). from the mid-twentieth century to the present, the concept of urban space, with reference to the ideas of patrick geddes, lewis mumford, jane jacobs, kevin lynch and other thinkers of the humanist and culturalist school, relies on the principle that urban space is part of the city structure, which has a continuous and harmonious whole and is physically enclosed. (parsi, 2002: 44). until the end of the 20th century, the concept of urban space was summarized in spatial and physical issues. but since 1990, other concepts such as economic, cultural and social concepts in connection with the urban space were taken into consideration (ibid.). based on this; the urban space is a part of the construction of the city, and its concept is not only a physical identity, but also a functional space that provides opportunities for citizens to communicate and interact.