امکان‌سنجی تدوین منشور حقوق بشر شرقی: فرصت‌ها و چالش‌ها در تقابل با نظام حقوق بشر بین‌المللی

منشور حقوق بشر شرقی به دسته ای از قوانین و مقررات در حوزه حقوق انسان با رویکردی متفاوت نسبت به حقوق بشر مدرن اشاره دارد که بتواند جایگزین حقوق بشر بین‌‌المللی موجود گردد.به صورت کلی، ایرادات فراوانی بر اسناد موجود حقوق بشری بین‌‌المللی وجود دارد که امکان اعمال متوازن آنها را در کشورها با مانع جدی مواجه می‌سازد از جمله عدم توجه به مولفه‌های بومی هر یک از کشورها و این که رویکردهای فرهنگی-مذهبی در هر یک از کشورها نسبت به حقوق بشر چیست. البته تدوین منشور حقوق بشر شرقی هرگز به معنای یک نوع نابهنجاری حکمرانی در حوزه حقوق بشر در عرصه بین‌‌المللی و نفی پیشرفت هایی که در این زمینه پدید آمده است، نیست بلکه یک نوع واکنش به نظم نوین حقوق بشری بین‌‌المللی است که مشکلات فراوانی هم چون استانداردهای دوگانه حقوق بشری را پدید آورده است به نحوی که در حالی که در قلمروی سرزمینی دولت‌های غربی، عمده نقض‌های حقوق بشری به شدت واقع می‌شود اما در صورتی که همین نقض‌ها در کشورهای خاصی مانند ایران واقع شود، آن کشور را در معرض ضمانت اجراهای حقوق بشری بین‌‌المللی هم چون تحریم‌های حقوق بشری بین‌‌المللی قرار می‌دهند. ضمنا یکی دیگر از مشکلات دیگری که اسناد حقوق بشر بین‌المللی موجود را تهدید می‌نماید، عدم مشارکت کشورهای در حال توسعه و حتی توسعه یافته شرقی هم چون ژاپن، چین و هند در زمینه تدوین و توسعه نظام حقوق بشر موجود بوده است که ضرورت تدوین منشور حقوق بشر شرقی را فراهم می‌آورد. منشور حقوق بشر شرقی با توجه به این موضوع مطرح شده است که کشورهای شرق کره خاکی،دارای فرهنگ و حقوق بشر مختص خود هستند و یک حقوق بشر جهان شمول وجود ندارد. در واقع، در این دکترین، بر نسبی گرایی حقوق بشر و احترام به حقوق بشرهای بومی تاکید می‌شود. هدف اصلی از نگارش این مقاله، بررسی امکان تدوین یک منشور حقوق بشر مبتنی بر ملاحظات کشورهای شرقی از جمله چین،روسیه و ایران بوده که منافع جامعه بین‌‌المللی را به صورت کلی تحت پوشش قرار بدهد.هدف پژوهش حاضر پاسخ به این سوال است که آیا امکان تدوین منشور حقوق بشر شرقی با توجه به مولفه‌های نسبی‌گرایی حقوق بشر وجود دارد یا خیر؟ نتایج حاکی از آن است که برخی از قواعد حقوق بشری امروزه از ارزش قواعد آمره بین‌المللی برخوردار شده‌اند و امکان تغییر آنها وجود ندارد. اما سایر قواعد قابل تغییر به واسطه منشور حقوق بشر شرقی هستند. امروزه اکثریت دولت‌های شرقی با اعمال مقررات حقوق بشری بین‌المللی اختلاف‌نظر دارند. به نحوی که خواهان تدوین قوانین جدید در حوزه حقوق بشری که یکی از نمودهای اصلی آن در زمینه منشور حقوق بشر شرقی است، می‌باشد. در مجموع، بایستی در نظر داشت که البته تدوین منشور حقوق بشر شرقی نیز با توجه به تنوع فرهنگی متعددی که در کشورهای شرقی وجود دارد، آسان نبوده، اما می‌توان براساس اصل نسبی‌گرایی فرهنگی، آن را به پیش برد. بدیهی است که در تدوین منشور حقوق بشر شرقی، باید هدف اصلی عدم مداخله در امور داخلی کشورها براساس وضعیت حقوق بشر باشد که یکی از گلایه‌ها و انتقادهای اصلی است که کشورهای شرقی از کشورهای غربی در این زمینه دارند.

feasibility study of drafting an eastern charter of human rights: opportunities and challenges in confrontation with the international human rights law

the aim of the presenting research here, is to answer the main question whether or not it is possible to draft an eastern charter of human rights, considering the components of human rights relativism. the results finally indicate that some human rights rules nowadays have acquired the value of peremptory norms of international law, nor it is possible to change them. however, other rules can be changed through an eastern charter of human rights. today, the majority of eastern states and governments disagree with the application of international human rights regulations, to the extent that they demand the drafting of new laws in the field of human rights, one of the main manifestations of which is in the area of an eastern charter of human rights. overall, it must be pointed out that, for sure, drafting an eastern charter of human rights is not easy given the numerous cultural diversities that exist in eastern countries, but it can be advanced based on the principle of cultural relativism. it is obvious that in drafting the eastern charter of human rights, the main goal might be non-interference in the internal affairs of states- countries accordance with the human rights situation, which is one of the main grievances and criticisms that eastern countries have of western countries in this regard.