مدل‌سازی رفتاری کاهش خطای انسانی در صنعت حمل‌ونقل هوایی کشور

مطالعه حاضر باهدف مدل سازی رفتاری کاهش خطای انسانی در صنعت حمل ونقل هوایی کشور انجام شد. این مطالعه از نظر هدف یک پژوهش کاربردی - توسعه ای از منظر روش و بازه زمانی گردآوری داده ها، یک پژوهش پیمایش مقطعی است که با رویکردی آمیخته انجام شد. جامعه مشارکت کنندگان بخش کیفی شامل مدیران صنعت حمل ونقل هوایی کشور است که 11 نفر به شیوه هدف مند و تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. جامعه آماری بخش کمی کارشناسان و فعالان صنعت حمل ونقل هوایی کشور است و حجم نمونه با فرمول کوکران 366 برآورد شد. نمونه گیری بخش کمی با روش خوشه ای - تصادفی انجام گرفت. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسش نامه محقق ساخته بود که با روش روایی سازه، روایی همگرا و روایی واگرا اعتبارسنجی گردید. با استفاده از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی نیز قابلیت اعتماد پرسش نامه بررسی شد. مقدار روایی همگرا برای همه سازه ها بالای 0.5 و آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی نیز برای همه سازه ها بالای 0.7 برآورد شد بنابراین روایی و پایایی مطلوب ارزیابی شد. برای شناسایی ابعاد و مولفه های مدل رفتاری کاهش خطای انسانی از روش تحلیل کیفی مضمون، تعیین روابط عناصر از روش مدل سازی ساختاری - تفسیری و اعتبارسنجی مدل رفتاری کاهش خطای انسانی از روش حداقل مربعات جزئی استفاده شد. یافته ها نشان داد عوامل سازمانی و مدیریتی به عنوان عناصر زیربنایی الگو هستند که بر عوامل فیزیکی، ارگونومی، فنی و فناوری اثر مستقیم دارند. این عوامل نیز به ترتیب بر عوامل شغلی و سیستمی و سپس رفتار فردی و گروهی تاثیر دارند. در نهایت رفتار فردی و گروهی نیروی انسانی بر کاهش خطای انسانی تاثیر دارند. بنابراین می توان نتیجه گرفت مدیران صنعت حمل ونقل هوایی با بهبود شرایط فنی، فیزیکی، ارگونومی و فناورانه می توانند شرایط شغلی را کارکنان را تسهیل و تقویت نمایند.در این صورت می توان انتظار داشت کارکنان هم از منظر فردی و هم گروهی عملکرد بهتری داشته باشند و به این ترتیب خطاهای انسانی در صنعت حمل و نقل هوایی کشور کاهش خواهد یافت.

behavioral modeling of human error reduction in the country's air transport industry

the present study was conducted with the aim of behavioral modeling to reduce human error in the country's air transportation industry. this study, in terms of the purpose of an applied-developmental research, from the point of view of the method and time frame of data collection, is a cross-sectional survey research that was conducted with a mixed approach. the community of participants of the qualitative part includes the managers of the country's air transportation industry, 11 of whom were selected in a targeted manner until reaching theoretical saturation. in the quantitative section, the statistical population includes experts and activists of the country's transportation industry, from which 366 people were selected as a sample using cochran's formula with random cluster sampling. data collection tools were semi-structured interviews and questionnaires. the researcher made it, which was validated by the method of construct validity, convergent validity and divergent validity. using cronbach's alpha and composite reliability, the reliability of the questionnaire was also checked. the value of convergent validity for all constructs was above 0.5 and cronbach's alpha and combined reliability were estimated to be above 0.7 for all constructs, so validity and reliability were evaluated as favorable. in order to identify the dimensions and components of the behavioral model of human error reduction, the method of qualitative analysis of the theme was used, determining the relationships of elements using the structural-interpretive modeling method, and validating the behavioral model of human error reduction using the partial least squares method. the findings showed that organizational and managerial factors are the basic elements of the model that have a direct effect on physical, ergonomic, technical and technological factors. these factors have an effect on job and system factors and then individual and group behavior respectively. finally, individual and group behavior of human resources have an effect on reducing human error. therefore, it can be concluded that by improving the technical, physical, ergonomic and technological conditions, the managers of the air transportation industry can facilitate and strengthen the working conditions of the employees. in this case, employees can be expected to perform better both individually and as a group, and in this way, human errors will be reduced in the country's air transportation industry.