یادگیری تحول‌آفرین و بازسازی هویت: مطالعه پدیدارشناختی دانشجو‌ مادران ایرانی

زمینه: تحولات فزایندۀ اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در کنار تعدد نقش‌ها، تغییر شیوه‌های تربیتی، تغییر نوع مشارکت زنان به خصوص مادران و بسیاری عوامل دیگر، باعث تعدد و تکثر منابع هویت‌ساز مادران شده‌ است و اهمیت واکاوی مسیر یادگیری تحول‌آفرین آن‌ها در جریان هویت‌سازی را آشکارتر ساخته است. یک مادر در فرآیند مادری و تحصیل خود، تجاربی دارد که نوع یادگیری از این تجارب زیسته می‌تواند به رشد و تحول او و در نهایت ساخت هویتش کمک ‌کند.هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی مسیر یادگیری تحول‌آفرین مادران در جریان تحصیل دانشگاهی و نقش مادری و بر هم‌ کنش آن بر بازسازی هویت آنان طراحی و اجرا شد.روش: این پژوهش به صورت کیفی و به روش پدیدارشناسانه توصیفی با روش نمونه‌گیری هدفمند صورت پذیرفت. جامعه مورد مطالعه، 20 مادر- دانشجوی ایرانی در حال تحصیل در یکی از مقاطع کاردانی تا دکتری بودند. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه عمیق نیمه‌ ساختاریافته بود. متن مصاحبه‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی و به شیوه‌ تحلیل مضمون، بازنگری و تجزیه و تحلیل شدند، مصاحبه‌ها تا حد اشباع داده‌ها ادامه یافت. صحت پژوهش با استفاده از دو روش درگیری بلندمدت، پرسش از همکاران و بررسی پایایی از طریق روش بازبینی مشارکت‌کننده بررسی شد.یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر، منجر به تولید 51 مضمون پایه، 6 مضمون سازمان‌دهنده و 2 مضمون فراگیر شد. مضامین فراگیر شامل یادگیری مستمر و بازبینی در نقش‌ها، تجارب و روابط بود. یافته‌های پژوهش نشان دادند که مادر- دانشجویان با شوق یادگیری بالا، جستجوی مستمر دانش، بازبینی چالش‌ها و موانع، برخورداری از حمایت بیرونی، بازبینی در نقش مادری و کسب تجارب جدید و معنادار می‌توانند در بازسازی هویت خود، نقش فعال و موثری داشته باشند.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش، رهیافت‌هایی برای پرورش‌کاران و سیاست‌گذاران به منظور آماده‌سازی بستر مناسب هویت‌سازی مادران ایرانی دارد. مادران دارای هویت خودساخته می‌توانند نقش موثری در جامعه، خانواده و فرزندپروری داشته باشند.

transformative learning and identity reconstruction: a phenomenological study of iranian student mothers

background: the increasing social, cultural, and economic changes, alongside the multiplicity of roles, evolving educational methods, shifts in the types of participation for women—particularly mothers—and many other factors, have led to a diversity of identity-forming sources for mothers. this underscores the importance of analyzing their transformative learning pathways within the process of identity formation. through her experiences in motherhood and education, a mother encounters situations where the way she learns from these lived experiences can support her growth, transformation, and ultimately, the construction of her identity.aim: the present study was designed and conducted to analyze the transformative learning pathway of mothers during their university education, focusing on the role of motherhood and its interaction in reconstructing their identity.method: this research was conducted qualitatively using a descriptive phenomenological approach and purposive sampling. the study population consisted of 20 iranian student-mothers who were pursuing degrees ranging from associate’s to doctorate levels at the time of the study. data were collected through semi-structured, in-depth interviews. the interview transcripts were reviewed and analyzed using qualitative content analysis and thematic analysis, with interviews continuing until data saturation was reached. the validity of the research was ensured through prolonged engagement and peer debriefing, while reliability was confirmed using participant review.results: the findings of this research resulted in the development of 51 basic themes, 6 organizing themes, and 2 overarching themes. the overarching themes included continuous learning and re-evaluation of roles, experiences, and relationships. the findings indicated that mother-students with high enthusiasm for learning, a continuous search for knowledge, review of challenges and obstacles, access to external support, re-evaluation of the mothering role, and acquisition of new and meaningful experiences can play an active and effective role in reconstructing their identity.conclusions: the results of this research provide insights for educators and policymakers to create a suitable platform for identity formation among iranian mothers. mothers with a self-constructed identity can play an impactful role within society and family, contributing to the effective upbringing of their children.